Monday, October 26, 2009

პატარა ნინო ოჯახს ჯართის შეგროვებით არჩენს!

რამდენიმე დღის წინ სოციალურად შეჭირვებული, მცირეწლოვანი ნინო გ. დედასთან ერთად, ქალაქის მერთან ფინანსური დახმარების სათხოვნელად მისულიყო. მერთან შუამდგომლობა ნაბადის მუნიციპალიტეტის უფროსმა, ირაკლი დუნდუამ გაუწია და კაბინეტშიც მისი დახმარებით შეაღწია. საღინაძეს უთქვამს, არ მაქვს უფლება მოსახლეობას ფინანსური დახმარება გავუწიო, მაგრამ თქვენ შემთხვევაში გამონაკლისს დავუშვებ და ერთ-ორ დღეში დაგეხმარებითო. მას შემდეგ ერთი კვირა გავიდა...

ცამეტი წლის ნინო გ. ოჯახთან ერთად, ნაბადის უბანში ნახევრად სახურავგადახდილ და ფანჯრებაჭედილ სახლში მშობლებთან, სამ დასთან და სამ მცირეწლოვან დისშვილთან ერთად ცხოვრობს.

"თავისუფალი სიტყვა" პატარა ნინოს სახლში ეწვია, სადაც ნინოსთან ერთად დედამისი - ქალბატონი ელენე და ნინოს დისშვილები _ გიორგი და ანა დაგვხვდნენ. ნინო იმ დღეს სკოლაში ფეხსაცმლის უქონლობის გამო არ წასულა...

ნინოს ოჯახს სოციალურად დაუცველთა პროგრამამ ყველაზე დაბალი ქულა მიანიჭა. ოჯახის არც ერთი წევრი არ მუშაობს. ნინოს დედა ხშირად ავადმყოფობს, გადაადგილება უჭირს; ხოლო მამა, რომელსაც ფეხის ტკივილები აწუხებს და განგრენის ნიშნები აქვს, წლებია, უშედეგოდ ცდილობს სამსახურის შოვნას. ნინოს დები _ ლეილა და რუსიკო _ ნაბადის მეექვსე საჯარო სკოლაში სწავლობენ და რადგან არც წიგნები აქვთ და არც ფეხსაცმელები, სკოლაში მონაცვლეობით დადიან და ერთ წყვილ ფეხსაცმელს ერთმანეთისგან თხოულობენ.

ოჯახში ფულის ერთადერთი შემომტანი სწორედ ცამეტი წლის ნინოა, რომელსაც ჯართის შეგროვებით ოჯახის დახმარება გადაუწყვეტია. დღისით სკოლაში დადის, საღამოობით კი თავის თერთმეტი წლის დასთან ერთად ქუჩებში ჯართს აგროვებს. თუ გაუმართლებს და მოაგროვებს, სახლში მოიტანს, გადაახარისხებს და მეორე დღეს ჩასაბარებლად მიაქვს, რომ იმ ფულით ოჯახისთვის პროდუქტი იყიდოს.

"ნინო სახლში პურს რომ მოიტანს, მამამისი ტირის, შენს ნაშრომს როგორ უნდა ვჭამდე, მოგიკვდეს მამაო, მაგრამ რა ვქნათ, ეს არის ჩვენი მარჩენალი, ბავშვს ნერვიულობის ნიადაგზე ექიმებმა მწვავე ვეგეტონევროზის ფორმა დაუდგინეს" - გვითხრა ნინოს დედამ.

ბავშვთა პოლიკნიკის ექიმი ნანა ქანთარიას თქმით, ნინო დაახლოებით ერთი თვის წინ, ნერვული შეტევის ნიადაგზე პოლიკნიკაში მიიყვანეს. "ბავშვს აქვს ვეგეტონეროზი მწვავე ფორმით, ფაქტობრივად დაზიანებულია აქვს ნერვული სისტემა, ეს შესაძლოა გამოწვეული იყო მისი სოციალური პირობებიდან გამომდინარე. ბავშვებს არა აქვს ნორმალური კვების საშუალება, რამაც გავლენა იქონია აღნიშნულ დიაგნოზე. პაციენტს მოყვანისას ასევე აღმოაჩნდა ფილტვების ანთება, რის გამოც ხუთი დღე საავადმყოფოში იწვა" გვითხრა მან.

ნინოს, რომელმაც ოჯახის რჩენის ვალდებულება საკმაოდ ადრეულ ასაკში იტვირთა, და მის დებს, თანატოლებისგან განსხვავებით, მხოლოდ ერთი ოცნება აქვთ _ სახლი ჰქონდეთ და სახლში არ აწვიმდეთ.

"ერთადერთი, რაც მინდა, ეს არის სახლი. მინდა საწოლს არ აწვიმდეს და ღამით მშვიდად დავიძინო მეც და ჩემმა ოჯახის წევრებმაც" - გვითხრა ნინომ.

ოჯახს ზამთრის მოახლოების ეშინია, რადგან სახლის კედლები მორყეულია, სახურავი - ნახევრადჩანგრეული, კედლებზე ნესტისა და სისველის გამო სოკოებია ამოსული, იატაკი კი - დამპალი. ზამთრის სუსხს ისინი ასეთ პირობებში ხვდებიან.

როგორც ნინოს დედამ, ქალბატონმა ელენემ გვითხრა, დასახმარებლად არაერთხელ მიმართა ადგილობრივ ხელისუფლებას, მაგრამ იმდენად მცირედი დახმარება მიიღო, რომ სახლის სახურავს კი არა, ცალ ფანჯარასაც ვერ გამოცვლიდა.

"სახლი ნახმარი და ნახევრადგაფუჭებული შიფერით ხუთი წლის წინ გადავხურეთ, დღეს კი არც ასეთი შიფერი გვაქვს. ზამთარი მოდის და იმის შიში მაქვს, რომ ბავშვები გამიცივდებიან. არც შეშის ყიდვის შესაძლებლობა გამაჩნია. გასულ წელს შეშა რომ არ მქონდა, ძველ მონაგროვებ ფეხსაცმლებსა და რეზინის ჩექმებს ვწვავდი. მერე მეზობლებმა მითხრეს, შეგვაწუხა სუნმა და მეტად აღარ ქნაო. რა მექნა, ბავშვები გადიოდნენ ტყეში და ფიჩხებს აგროვებდნენ. ასეთ უმძიმეს პირობებში ვცხოვრობთ, უკვე მაღაზიიდან ნისიადაც არ გვაძლევენ პურს, არც ერთი არ მუშაობთ და რისი გადამხდელები ხართო, გვეუბნებიან, ლამისაა ბავშვები შიმშილით დამეხოცოს, მაგრამ შიმშილს ვინ დაეძებს, შვილიშვილს, შვიდი თვის ბავშვს, ფილტვების ანთება აქვს და ჩემი ქმრისთვის აფთიაქში წამალი ნისიად არ მიუციათ... როგორ უნდა ვიცხოვროთ ასეთ პირობებში?! ერთადერთი, რასაც ვითხოვ, დასაქმებაა, როგორც არ შეუძლია ჩემს მეუღლეს, ისე იმუშავებს, მაგრამ სად? ჩვენთვის ყველა კარი დახურულია", - გვითხრა ქალბატონმა ელენემ.

დღეისათვის ოჯახის შემოსავალი შეჭირვებულებზე სოციალურად დაუცველთა პროგრამიდან გამოყოფილი 198 ლარი და მრავალშვილიანი ოჯახისთვის დაწესებული 50 ლარია.

"დახმარებებს ვიღებთ, მაგრამ მრავალსულიანი ოჯახი ვართ და პურის ფულადაც არ გვყოფნის. დღეს დახმარების ფული ავიღე, ერთ-ერთი მაღაზიის მეპატრონე მომადგა, სადაც ნისია მქონდა და სულ წამართვა, ერთი ლარიც კი არ დამიტოვა, რომ ბავშვებისთვის წამალი მეყიდა. არც მქონდა უფლება ფული არ მიმეცა, მაგათი წყალობით ვცხოვრობთ" - გვითხრა ნინოს დედამ.

მისი თქმით, დახმარება არა მხოლოდ ადგილობრივ ხელისუფლებას, ბიზნესმენებსაც რამდენჯერმე სთხოვა, თუმცა მოსმენითაც არავის მოუსმენია. `სხვისი გასაჭირის გულთან მიტანა არავის უნდა, მხოლოდ ერთხელ დამეხმარა ბიზნესმენი თენგო სარიშვილი ოცდაათი ლარით, დანარჩენები რატომღაც გვემალებიან.~ მეუღლისთვის სამსახური საკრებულოს სოციალური კომისიის თავმჯდომარის, დარეჯან ცხვიტარიასთვისაც, უთხოვია, თუმცა უშედეგოდ.

ცხვიტარიამ ჩვენთან საუბარში აღნიშნა, რომ ამ ოჯახის მდგომარეობა იცის, თუმცა ამ დროისთვის მათი დახმარება არ შეუძლია: `ყოვლისშემძლე ხომ არ ვარ, არ არის ეს სამუშაო ადგილები და მე რა გავაკეთო?! უახლოეს მომავალში ველოდებით თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში ერთი-ორი ქარხნის გახსნას და აუცილებლად გავითვალისწინებ და დავეხმარები".

ეს ფაქტი ჩვენი სამწუხარო რეალობაა პრეზიდენტის მიერ დეკლარირებული ლოზუნგის - "საქართველო სიღარიბის გარეშე" - ფონზე.

P.S. ბავშვის ფოტოს და გვარს არ ვბეჭდავთ შეგნებულად, რადგან არ გვინდა პატარა ნინოს თანატოლებთან უხერხულობა შეექმნას. ხოლო ისინი, ვინც ამ ოჯახის გასაჭირს გულთან მიიტანენ და დახმარებას გადაწყვეტენ, გთხოვთ, დაგვიკავშირდეთ რედაქციაში, რის შემდეგაც ჩვენ დაგაკავშირებთ ოჯახთან.

ნონა გვილავა

რა ხდება აფხაზეთში?

აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვართან რუსული მმართველობა უფრო და უფრო მკვიდრდება. რუსმა მესაზღვრეებმა საქართველო-აფხაზეთის პირობითი საზღვრიდან აფხაზი სამხედროები 2009 წლის 26 მაისიდან განდევნეს და მას შემდეგ საზღვარს მუდმივად ამაგრებენ. აფხაზეთში გადასვლა შეუძლებელია ფახულანი-საბერიოს შემოვლითი გზითაც. აგვისტოს ომის შემდეგ ოფიციალურმა მოსკოვმა აფხაზეთში პროპაგანდისტული მუშაობა გააძლიერა და ადგილობრივ მოსახლეობაში აქტიურ აგიტაციას ეწევა (ერთ-ერთი ასეთი აგიტაციის შესახებ ჩვენ "თავისუფალი სიტყვის" #18-ში გიყვებოდით _ "საქართველო კიდევ ერთ სოფელს კარგავს").

ქართული ნაციონალური მედია მოვლენების დრამატიზებას ცდილობს, რაც, ადგილობრივების თქმით, რუსებსა და აფხაზებს აღიზიანებს. საბოლოოდ კი ისევ იქ მცხოვრები ქართველები ზარალდებიან. ჩვენ რეალურ ისტორიებზე დაყრდნობით შევეცდებით მოგიყვეთ, თუ რა ხდება სინამდვილეში აფხაზეთში.

ლეკუხონა გალის რაიონის, საბერიოს საზღვრისპირა სოფელია. სოფელში რუსი მესაზღვრეების განსაკუთრებული აქტიურობა შეინიშნება. ლეკუხონას ქართულ სკოლაში სწავლა ჩვეულებრივ სექტემბერში დაიწყო, სკოლიდან 100 მეტრში კი რუსი სამხედროების ბაზაა განთავსებული. ამის გამო ბავშვების სკოლაში გაშვების ეშინიათ, მაგრამ 9 ოქტომბერს იქაურები რუსების კიდევ ერთმა ინიციატივამ შეაშინა. ამის შესახებ ლეკუხონას მკვიდრი ჩვენთან ინკოგნიტოდ საუბრობს - "ჩემი შვილი ლეკუხონას ქართულ სკოლაში სწავლობს. 9 ოქტომბერს რუსმა გენერალმა ყველა მშობელი სკოლაში დაგვიბარა. კრებას მასწავლებლებიც ესწრებოდნენ. გენერალმა ჩვენთან საუბარში მათი ახალი ინიციატივა გაახმაურა - ეს სკოლა უნდა დავხუროთ, თქვენს ბავშვებს კი საბერიოს სკოლაში გადავიყვანთ და მათთვის ავტობუსი გამოიყოფაო. ლეკუხონას სკოლის შენობაში წინასწარი დაკავების იზოლატორის გახსნა უნდათ. აქ ცხოვრება ძალიან საშიში ხდება. ახალგაზრდები, ფაქტობრივად, გარეთ ვერ გამოდიან. შეღამდება თუ არა, ქუჩაში გამოსვლა აკრძალული გვაქვს, თუ ვინმე ნახეს შეღამების შემდეგ, იჭერენ და აჯარიმებენ, სულ რეიდებს ატარებენ. ერთი ჩვენი მეზობელი ღამით ძროხის საძებრად იყო გასული, დაიჭირეს და პასპორტი მოსთხოვეს, არ აღმოაჩნდა და დააჯარიმეს. სადაც არ უნდა მივდიოდეთ, თან ძველი, საბჭოთა წითელი პასპორტი უნდა ვატაროთ, მაგის გარეშე აქ გადაადგილება შეუძლებელია." როგორც ჩვენი რესპოდენტი გვიყვება, პასპორტიზაციის პროცესი მათ სოფელს ჯერ არ შეხებია და კარგა ხანია, აფხაზური პასპორტის შესახებ ლაპარაკი არც ყოფილა. ჩვენთან საუბარში ქალბატონი აღნიშნავს - "აფხაზური პასპორტის აღებას ჩვენს სოფელში ბევრი აპირებს, ხალხს მშვიდი ცხოვრების სურვილი აქვს და ეს არც არის გასაკვირი."

ლეკუხონას სკოლისგან განსხვავებით, გალის რაიონის სოფელ საბერიოში მცხოვრები ბავშვები ქართველების მიერ კონტროლირებად სოფელ ფახულანის საჯარო სკოლაში გადმოდიან. ფახულანი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შემავალი სოფელია, მის ერთ-ერთ უბან წყოუშის სკოლაში კი დევნილი ბავშვების რაოდენობა ადგილობრივებს სჭარბობს. თუმცა, რუსმა მესაზღვრეებმა საბერიოელი ბავშვების საზღვარზე გამოტარებაზე უარი თქვეს. როგორც ადგილობრივები ამბობენ, მათ რუს მესაზღვრეებს თხოვნით მიმართეს, რომ ბავშვები სასწავლებლად ქართულ სკოლაში გადმოეშვათ. დღეს ფახულანი-საბერიოს საზღვარს მხოლოდ სკოლის მოსწავლეები კვეთენ, მათი მშობლებისა და სოფლის სხვა მაცხოვრებლებისათვის ადმინისტრაციული საზღვრის გადმოკვეთა მკაცრად აკრძალულია. ადგილობრივები რუსი მესაზღვრეების მიერ ბავშვების დაშინების ფაქტსაც იხსენებენ - "პირველკლასელ ბავშვებს პრეზიდენტის საჩუქარი, ჩანთები, გადასცეს. მოგეხსენებათ, რომ ამ ჩანთებზე ქართული დროშა ხატია და რუსებს საშინლად აღიზიანებთ ყველაფერი, რაც ქართულია. მათ ჩანთებზე ეს დროშები გადაუფხეკავთ, უთქვამთ, ასეთი რაღაც არ დავინახოთო."

ადმინისტრაციულ საზღვარზე გამკაცრებულ სიტუაციაზე საუბრობს გაზეთ "სამეგრელოს ქრონიკის" რედაქტორი ლორა ქობალია. ქობალია გალის რაიონის სოფელ საბერიოში მალულად, მდინარით გადავიდა და ადგილობრივებს გაესაუბრა. ჟურნალისტი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ იქ მცხოვრებნი არ ადასტურებენ ნაციონალური მედიასაშუალებებით გამოთქმულ ინფორმაციას, თითქოს რუსები საკვებს და სასმელს ითხოვენ - "ადგილობრივები ამ ინფორმაციას უარყოფენ, თუმცა, სოფელ საბერიოს მკვიდრებს სხვა პრობლემები აქვთ. რუსები მარტო ბაზაზე ყოფნით არ შემოიფარგლებიან, ისინი მიმოფანტულნი არიან ტყეებში, ყანებში, თხილნარებში და მკაცრად აკონტროლებენ საზღვრებს. ჩვენ გადავედით საკმაოდ საშიშ ადგილას და შემდეგ როგორც გავიგე, ჩვენი გადმოსვლიდან რამდენიმე წუთში იქ რუსი მესაზღვრეები მისულან. საბერიოს მოსახლეობა ჩვენთან საუბარში აღნიშნავდა, რომ სოფელში აფხაზებს საერთოდ არ ხედავენ, რუსები კი მათ ღამით გარეთ გამოსვლის საშუალებას არ აძლევენ."

ჟურნალისტი ლორა ქობალია ჩვენთან საუბარში იმასაც ამბობს, რომ ადგილობრივებს მკაცრად აქვთ აკრძალური ქართველების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე თხილის გადმოტანა. აფხაზეთში კი თხილის ფასი მის რეალურ ფასთან შედარებით 1-1,5ლარით ნაკლებია.

ჟურნალისტის საბერიოში ყოფნის წინა დღეს ერთ ინციდენტსაც ჰქონდა ადგილი. "აფხაზეთი-სამეგრელოს ადმინისტრაციული საზღვრის გადაკვეთის გამო ერთი ქალბატონი დააკავეს და ის გალის წინასწარი დაკავების იზოლატორში 9 საათის განმავლობაში ჰყავდათ გამომწყვდეული. როგორც ჩემთვის გახდა ცნობილი, მას ჯარიმა გადაახდევინეს. როგორც ამ ქალის ახლობლები მიყვებოდნენ, სანამ დაკავებული იყო, მის შესახებ მოუძიებიათ ყველაფერი _ სად ცხოვრობდა, სად მუშაობდა, მისი ნათესავები 90-იან წლებში აფხაზების წინააღმდეგ იბრძოდნენ თუ არა და ასე შემდეგ. ადგილობრივების თქმით, ჯარიმა ამჯერად 50 ლარის ექვივალენტს შეადგენს რუსულ რუბლში. ეს აფხაზების მიერ დადგენილი ძველი ტარიფი ყოფილა და რუსები თურმე მის 100-150 ლარამდე გაზრდას აპირებენ," - საბერიოს ადგილობრივ მოსახლეობაზე დაყრდნობით ამბობს ჟურნალისტი ლორა ქობალია.

18 ოქტომბერს ინფორმაცია გავრცელდა, რომ გალის რაიონის დაბალი ზონის სოფლებში ერთი ეშელონი სამშენებლო მასალა დაცალეს. აფხაზეთის ლეგიტიმური ხელისუფლების ზუგდიდის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი თორნიკე კილანავა აცხადებს, რომ სამშენებლო მასალები ფიჩორისა და აფხაზეთის სამხედრო ბაზების მშენებლობისთვისაა განკუთვნილი. კილანავას თქმით, ფიჩორის სამხედრო ბაზაზე რუსი მაღალჩინოსანი სამხედროები განთავსდებიან, ოტობაიას ბაზის მშენებლობა კი აქტიურ ფაზაშია გადასული და ის საზღვრის დაცვას მოემსახურება.

პაატა ლაგვილავა

მეტადონის პროგრამა – თავის გადარჩენის გზა ნარკომანებისათვის

სტატისტიკური მონაცემები იმის შესახებ, თუ რამდენი ადამიანი მოიხმარს საქართველოში ნარკოტიკულ საშუალებებს, არ არსებობს. არაოფიციალური მონაცემებით, მათი რიცხვი 250-დან 350 ათასამდე მერყეობს (ფოთის რეგიონულ ნარკოლოგიურ ცენტრში ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში 500-ზე მეტი ნარკომანია რეგისტრირებული). ნარკომანების რაოდენობის ზრდასთან ერთად ნარკოტიკების მომხმარებელთა საშუალო ასაკიც შესამჩნევად "ახალგაზრდავდება". სპეციალისტების თქმით, თუ ორიოდე წლის წინ ეს ასაკი 20-25 წელი იყო, დღეს უკვე 18 წლამდე ჩამოვიდა. საერთაშორისო ორგანიზაციების 2005-2006 წლების კვლევების მიხედვით, ნარკოტიკების მოხმარების მასშტაბით საქართველო ერთ-ერთი პირველია მსოფლიოს წამყვან ქვეყნებს შორის.

სპეციალისტების თქმით, ნარკომანთა დიდი ნაწილი არაინექციურ ნარკოტიკულ საშუალებებს _ "მარიხუანასა" და "ექსტაზს" მოიხმარს. დაახლოებით 80 ათასი კი ინტრავენური მომხმარებელია. წლიდან წლამდე მატულობს ნარკოტიკულ საშუალებებზე დამოკიდებულ ქალთა რაოდენობაც. თუ ორიოდე წლის წინ ნარკოლოგიის ცენტრებს ამ სენით დაავადებული მხოლოდ 2 ქალი ან საერთოდ არავინ აკითხავდა, 2007 წლის 3 თვეში მათი რიცხვი უკვე 8-მდე გაიზარდა.

ნარკომანთა, უფრო ზუსტად "ოპიუდებზე დამოკიდებულთა", კატასტროფულ ზრდას საქართველოში, როგორც ბევრ ქვეყანაში, მეტადონის ჩანაცვლების პროგრამის ამოქმედება მოჰყვა. პროგრამა 2005 წლის დეკემბრიდან დაიწყო და მას მთლიანად "გლობალური ფონდი" აფინანსებს. როგორც გაირკვა, "მეტადონით ჩანაცვლებითი თერაპიის" კურსის გავლა წელიწადში მხოლოდ 180-მდე ადამიანს შეუძლია. აღნიშნული პროგრამა ფოთში 2008 წლის ნოემბრიდან ფუნქციონირებს და დღემდე 64 პაციენტია რეგისტრირებული.

როგორც ფოთის "მეტადონით ჩანაცვლებითი თერაპიის მკურნალობის" განყოფილებაში აცხადებენ, პროგრამაში პაციენტთა ჩართვის კრიტერიუმები განსაზღვრულია "ოპიოდური დამოკიდებულების ჩანაცვლებითი მკურნალობის პროგრამების განხორციელების წესის შესახებ" დებულებით. კრიტერიუმები შემდეგია: ოპიუდებზე დამოკიდებულების სინდრომი, პაციენტი უნდა იყოს არაუმეტეს 25 წლისა, მას ოპიოდური ნივთიერებების მოხმარების მინიმუმ 3 წლის და ამასთან, ინტრავენური მოხმარების სულ მცირე 1 წლის სტაჟი უნდა ჰქონდეს; ასევე ოპიოდური დამოკიდებულებების სხვა მეთოდებით წარუმატებელი მკურნალობის მინიმუმ ორი შემთხვევა და კიდევ რამდენიმე მომენტი, მათ შორის, აივ-ინფექცია.

ასეთ კრიტერიუმებს, მართალია, საქართველოში რამდენიმე ათასი ადამიანი აკმაყოფილებს, მაგრამ მეტადონის პროგრამაში მხოლოდ მცირე ნაწილი მოხვდა, რადგან პროგრამით მკურნალობა ფასიანია და თვეში 150 ლარის გადახდის საშუალება ყველას არა აქვს.

34 წლის გიორგი, რომელმაც ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარება 17 წლის ასაკიდან დაიწყო, დღეს ამბობს, რომ თავს კარგად გრძნობს. თუმცა იმის თქმა, მეტადონის პროგრამის დასრულების შემდეგ მიმართვას თუ არა ისევ ნარკოტიკებს, ძალიან უჭირს: "ნარკოტიკულ საშუალებებს დიდი ხანია მოვიხმარ. ერთი პერიოდი, როდესაც ცოლის მოყვანა გადავწყვიტე, თავიც კი დავანებე და შევემზადე ოჯახის შექმნისთვის. მოგვიანებით ისევ მივეძალე. მაშინ, როდესაც ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარება დავიწყე, ქალაქში "ბუმი" იყო. ნარკოტიკის მოხმარება "სვეტობად" და `კაიბიჭობად~ ითვლებოდა და მეც არ ჩამოუვარდი ცხოვრების ამ რიტმს. თავიდან ვეწეოდი, მერე უკვე ნემსზე გადავედი და ასე გავხდი ნარკომანი", _ განუცხადა მან "თავისუფალ სიტყვას". დაახლოებით იგივე ისტორია აქვს ნიკუშას. მანაც ნარკოტიკების მოხმარება 20 წლის ასაკში დაიწყო _ `20 წლის ასაკში ჩემმა მეგობარმა შემომთავაზა გამესინჯა წამალი. მითხრა, არ გაინტერესებს რას ვგრძნობ "კაიფშიო"? იმ დროს უარი ვუთხარი, მერე კი თავად ვთხოვე ჩემთვისაც ეშოვა წამალი. მაშინ გავიკეთე პირველად. ვერ ვიტყვი, რომ პირველი გაკეთების შემდეგ თავს ვერ ვერეოდი. პირიქით, შემეძლო არ გამეკეთებინა, არ მთხოვდა ორგანიზმი, მაგრამ რატომღაც იგივე მეორედ და მესამედ გავიმეორე, რამაც აქამდე მომიყვანა. ძალიან მინდა ამ ჩვევას გადავეჩვიო, ჩემს უკან ოჯახია. სამწუხაროა ამაზე ახლა რომ ვფიქრობ, მაგრამ იმედი მაქვს მეტადონის პროგრამა დამეხმარება.~

მეტადონის საკუთარი დოზის მისაღებად ფოთის `მეტადონის ჩანაცვლებითი პროგრამის~ განყოფილებაში ყოველდღე დადიან. ყველა მათგანმა ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარება დიდი ხნის წინ დაიწყო და დღემდე ამ მავნე ჩვევისგან თავის დაღწევას უშედეგოდ ცდილობს. ნებისმიერ მათგანს იმედი აქვს, რომ მეტადონის ჩანაცვლებითი თერაპიის პროგრამა მათ განკურნავს.

"მეტადონის ჩანაცვლებითი პროგრამის" განყოფილების უფროსი, ზიზი გაგუა ამბობს, რომ ნარკომანია დაავადებაა, რომელიც აზიანებს ადამიანის როგორც სხეულს, ასევე ფსიქიკას. ზოგჯერ ნარკოტიკული საშუალებების გამოყენება ექიმის დანიშნულების შესაბამისად აუცილებელია, მაგრამ როცა ადამიანი მასზე დამოკიდებული ხდება, ეს მის ჯანმრთელობაზე უარყოფითად აისახება. მისივე თქმით, `ნარკოტიკები იწვევს ფსიქიკურ აშლილობას, ჰეპატიტებსა და ღვიძლის ციროზს, შიდსს, გული დაავადებებს, კლავს ნერვულ უჯრედებს და ა.შ. მეტადონი ნარკოტიკული საშუალებაა, მაგრამ ის არ იწვევს ეიფორიას. გარდა ამისა, ვიცით, რომ ნარკომანია კრიმინალიზებულია და წამლის ფულის შოვნაც კრიმინალთანაა დაკავშირებული. ჩანაცვლებითი პროგრამით ხდება ამ ადამიანების დეკრიმინალიზაცია, რაც კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია. ერთწლიანმა გამოცდილებამ გვაჩვენა, რომ ეს პროგრამა ძალიან ეფექტურია. პაციენტების დიდი ნაწილი, რომლებიც ამ პროგრამაში არიან ჩართულნი, თავს გაცილებით უკეთესად გრძნობენ. ჯანმრთელობის მდგომარეობაც შედარებით გაუუმჯობესდათ და ამ დროისათვის პროგრამიდან 13 პაციენტი გავიდა~.

ფსიქოლოგ ნინო ვაშალომიძის თქმით, მეტადონის პროგრამაშიც კი რთულია წამალდამოკიდებულებთან ურთიერთობა. მათ უმრავლესობას გამოჯანმრთელების სურვილი აქვთ, მაგრამ უარს აცხადებენ მკურნალობაზე: "მათი დიდი ნაწილი იშვიათად მოდის ჩვენთან რეალურ თანამშრომლობაზე. გამუდმებით ამტკიცებენ, რომ ფსიქოლოგი ვერ შველით. ხშირ შემთხვევაში მოდიან ვიღაცის ხათრით ან დაძალებით _ მითხრეს, მოვედი, მეტი გამოსავალი არ მქონდა. შეგიძლიათ პრობლემის მოხსნა ჩემი ძალისხმევის გარეშე? არა? კარგად იყავით! ამ კატეგორიასთან მუშაობა, სამწუხაროდ, ნაკლებშედეგიანია და ჩემს ნარკოლოგიურ პრაქტიკაში მსგავსი პაციენტები უმრავლესობას წარმოადგენს".

მისივე თქმით, მეტადონის პროგრამაში ჩართული ადამიანი არაინექციურ ნარკოტიკულ საშუალებას ექიმის კონტროლის ქვეშ იღებს. გარდა ამისა, ისინი აღარ ჩადიან კრიმინალურ საქმიანობას და აღნიშნული პროგრამაც არ არის ნარკომანთა ე.წ. `თავშესაფარი~.

"ამ პროგამაში არიან ის ადამიანები, რომლებმაც ტრადიციული მეთოდებით მკურნალობა ვერ შეძლეს. მათ ჯერ ნარკოტიკის გარეშე ცხოვრება არ შეუძლიათ. მაგრამ ისინი რეალურად აღარ არიან კრიმინალები და არ სჭირდებათ ქუჩაში ნარკოტიკის მოპოვება. ასე ხდება დღეს, როდესაც მეტადონს იღებენ, მაგრამ ხვალ და ზეგ რა იქნება, არავინ იცის," გვითხრა გაგუამ.

ნონა გვილავა

პაატა ზაქარეიშვილი "ხელისუფლებამ არჩევნებში წარმატებისთვის აფხაზეთი გაწირა"

დე-ფაქტო არჩევნებისა და სოჭის 2014 წლის ოლიმპიადის წინ აფხაზეთში რუსული მმართველობა სულ უფრო და უფრო ძლიერდება. საქართველო-აფხაზეთის ჩაკეტილ ადმინისტრაციულ საზღვარს რუსული `ფეესბე-ს~ მესაზღვრეები აკონტროლებენ. ოლიმპიადით სარგებლის მოლოდინში მყოფმა დე-ფაქტო აფხაზეთმა პოლიტიკური სარგებელი შარშან, კოდორის ხეობის მიერთებითა და რუსულ-ვენესუელურ-ნიკარაგუული აღიარებით უკვე ნახა.

რა ხდება რეალურად აფხაზეთში, რა შეცდომები დაუშვა ბოლო წლების განმავლობაში საქართველოს ხელისუფლებამ კონფლიქტის მშვიდობიანად დარეგულირების საკითხში და რატომ შეწყდა მოლაპარაკებების პროცესი, ამ თემებზე `თავისუფალი სიტყვა~ კონფლიქტოლოგ პაატა ზაქარეიშვილს ესაუბრა:

_ ბატონო პაატა, ქართულ-აფხაზურ მხარეს შორის რაიმე სახის მოლაპარაკების პროცესი თუ მიმდინარეობს და თუ ხართ ჩართული მასში?

_ ერთადერთი მოლაპარაკების ფორმატი, რაც არსებობს, ეს არის ე.წ. ჟენევის ფორმატი, რომელიც მედვედევ-სარკოზის ხელშეკრულების შესაბამისად შეიქმნა 2008 წლის აგვისტოს მოვლენების შემდეგ. ქართულ-აფხაზურ მხარეებს შორის ყოველგვარი ურთიერთობა შეწყდა, გაუქმდა ყველა ხელშეკრულება. გამომდინარე აქედან, საქართველოში არსებულ კონფლიქტებს დღეს არანაირი ნორმატიული აქტი არ არეგულირებს, გარდა ჟენევის ფორმატისა, თუმცა, ამ ფორმატში მხარეები ოფიციალურად არ არიან წარმოდგენილნი. აქ ვერც კი დაადგენ, რაზეა საუბარი და ყველა მხარე წარმოდგენილია, როგორც ექსპერტი. სწორედ ამ ფორმატის საფუძველზე ხდება ჭუბურხინჯისა და დვანის შეხვედრები. სხვა არანაირი შეხვედრა არ მიმდინარეობს... მე ვმონაწილეობ სამოქალაქო საზოგადოების შეხვედრებში, სადაც ვმსჯელობთ, ვაყალიბებთ ჩვენს სტრატეგიებს და შემდეგ ხელისუფლებას ვთავაზობთ.

როგორც წესი, არასდროს არ ითვალისწინებენ.

_ საინტერესოა, რა პოზიცია აქვს აფხაზ საზოგადოებას შემრიგებლობის პოლიტიკაზე, ადამიანური ურთიერთობების აღდგენასა და ა.შ.?

_ მათ არ უნდათ კონტაქტის გაწყვეტა საქართველოსთან, თუმცა, მეორე მხრივ, ვერ გრძნობენ, რა საჭიროა ეს კონტაქტები. მათ აკმაყოფილებთ ის, რომ აღიარება მიიღეს რუსეთის მხრიდან. გარდა ამისა, აფხაზეთი ვენესუელამ და ნიკარაგუამაც აღიარა, ეს ქვეყნები გაეროს წევრები არიან. მათ მიაჩნიათ, რომ პროცესი დაიწყო და აღჭურვილნი არიან მოლოდინით. ფიქრობენ, მოითმენენ 5-10 წელს და მსოფლიო მიხვდება, რომ დე-ფაქტო ქვეყნები შედგა და სერიოზული ქვეყნების მხრიდანაც შესაძლებელი იქნება მათი ინტენსიური აღიარება. საქართველომ ყველაფერი გააკეთა, რომ ეს ასე მომხდარიყო. აფხაზებს მიაჩნიათ, რომ რადგანაც სააკაშვილი არის ხელისუფლებაში და ის კმაყოფილია, თვლის, რომ სწორად მოიქცა, არ ნანობს თავის გადაწყვეტილებებს, თან ამ ყველაფერს საქართველოს საზოგადოება ისმენს, ითმენს და ხმასასაც არ იღებს, ესე იგი ომი სწორი ყოფილა და თუ ომი სწორი ყოფილა, რა გვინდა საქართველოსთან, რომლის საზოგადოების დიდი ნაწილი არ ეწინააღმდეგება სააკაშვილის ამ პოზიციას?!

_ ანუ, თუ ეს ხელისუფლება შეიცვლება, აფხაზებში ნდობის ფაქტორი გაიზრდება?

_ შანსები გაიზრდება. ფაქტია, რომ დღეს ქართულ-აფხაზურ ურთიერთობებში პროცესები ნგრევისაკენ მიდის და საჭიროა ეს ნგრევა შეჩერდეს. ელემენტარულად, როცა თქვენ სახლში შედიხართ და აღმოჩნდება, რომ აბაზანიდან წყალი იღვრება, წყლის მოწმენდას კი არ იწყებთ, ონკანს დაკეტავთ და მერე ეცდებით წყალი მოწმინდოთ. დამეთანხმებით, რომ მოშვებული ონკანის დროს წყლის მოწმენდას აზრი არა აქვს. ჯერ ეს ონკანია დასაკეტი.

_ მართალია, 2008 წლის აგვისტოს მოვლენებმა ურთიერთობები ჩიხში შეიყვანა, მაგრამ მანამდე აფხაზებთან ურთიერთობის მოგვარების რა პერსპექტივები არსებობდა?

_ 2008 წლის მოვლენები იყო ბოლო ნაბიჯი უფსკრულისაკენ. მაგრამ პროცესი შეჩერდა ჯერ კიდევ 2006 წლის აგვისტოში, როცა კოდორის მოვლენები დაიწყო. წარმოიდგინეთ, რომ არის სამანქანო ტრასა და 300 მეტრში არის უფსკრული. თუ მანქანა უფსკრულში გადავარდა, გამოძიება უნდა დაიწყოს იმ ადგილიდან, საიდანაც მანქანამ გადაუხვია. ეს 300 მეტრი, რაც არის ტრასიდან უფსკრულამდე, დაიწყო 2006 წელს. ჩვენ გავწყვიტეთ აფხაზებთან ურთიერთობები 2006 წელს. ამ კრიზისამდე ხელისუფლებიდან გაუშვეს იარაკლი ალასანია და გოგა ხაინდრავა. ალასანია ძალიან კარგად მუშაობდა აფხაზეთზე და ხაინდრავა აფხაზეთზეც და ოსეთზეც. ისინი ნელ-ნელა და წარმატებით ახორციელებდნენ დიალოგს. ალასანია-ხაინდრავას ჩამოშორების შემდეგ მეორე უკანგადადგმული ნაბიჯი იყო არჩევნები ახალგორში, როცა აღადგინეს სტალინის მიერ არაკანონიერად შექმნილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური რესპუბლიკა და სანაკოევი დაგვისვეს პრეზიდენტად. კოდორის მოვლენებით გაუქმდა ქართულ-აფხაზური ურთიერთობები და სანაკოევის დანიშვნით გაუქმდა ქართულ-ოსური ურთიერთობები. რატომღაც სწორედ იმ ტერიტორიაზე შევქმენით ახალი ავტონომია, რომელიც თავის დროზე სტალინის მიერ არაკანონიერი ტერიტორიებით იყო შექმნილი და გამსახურდიას დროს გაუქმდა, ამით ჩვენ დავაკანონეთ სტალინის უკანონობა ზუსტად იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ეს ავტონომია თავის დროზე სტალინმა შექმნა. ეს იყო სერიოზული შეცდომა. აი, ამ მოვლენებმა გადაგვახვევინეს გზიდან და მიგვიყვანეს 2008 წლის აგვისტოს უფსკრულამდე...

მე ხელისუფლებას 2006 წლამდე არ ვაკრიტიკებდი. კარგად მუშაობდნენ, შამბა ჩამოვიდა თბილისში, შარდენზე ისადილა. აქ არძინბაც ჩამოსულა, მაგრამ ის გაეროს თვითმფრინავიდან გაეროსვე მანქანით გაეროს ოფისში მიდიოდა. სწორედ შამბა გამოვიდა პირველად ქუჩაში. მან ჩამოიტანა ძალიან სერიოზული დოკუმენტი, რომელსაც `მომავლის გასაღები~ ერქვა. იქ მიუღებელი პუნქტებიც იყო, მაგრამ ძალიან ბევრი მისაღებიც ეწერა. ისინი არ ითხოვდნენ ამის მიღებას, მაგრამ სურდათ ნაბიჯ-ნაბიჯ გაგვევლო ყველაფერი. სააკაშვილი არ შეხვდა შამბას, რადგან იმ დღეს სენაკის ბაზაზე იმყოფებოდა. სხვა ქვეყანაში კი არ იყო წასული, რომ ეთქვა, არ მეცალაო. რატომ მაინცდამაინც იმ ბაზაზე, რომელიც ყველაზე ახლოა აფხაზეთთან? კი ბატონო, არ შეხვდა შამბას, მაგრამ ინტერვიუში მაინც ეთქვა, რომ მიესალმებოდა მის ჩამოსვლას, ანუ დაძაბულობა თავიდანვე იგრძნობოდა. შამბას წასვლის შემდეგ ალასანიაც გაუშვეს პოლიტიკიდან და აირია ყველაფერი. ამის შემდეგ საქართველომ დიალოგის პოლიტიკა კარნახის პოლიტიკით შეცვალა. ამან კი აგვისტოს ჩიხამდე მიგვიყვანა.

_ თუმცა, მანამ რა შანსები გვქონდა, რას ითვალისწინებდა თუნდაც სერგეი შამბას `მომავლის გასაღები~?

_ის ითვალისწინებდა თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებს, შეცდომების აღიარებას, შავი ზღვის ევროკავშირთან ინტეგრაციას და ა.შ. ასევე ითვალისწინებდა რკინიგზის გახსნას, ენგურჰესის უფრო ეფექტურ ექსპლუატაციას და კიდევ უამრავ სხვა საკითხს, სადაც ჩვენ შეგვეძლო საერთო ენის გამონახვა. ჩემი პოზიციაა, რომ ოსები და აფხაზები ჩავრთოთ რაც შეიძლება მეტ საერთო საქმეში. მე ყოველთვის მომხრე ვიყავი რკინიგზის გახსნის, რადგან აფხაზები უფრო მეტად მიებმებოდნენ ქართულ ეკონომიკას. მგონი, რომ საჭირო იყო ამ საკითხების განხილვა, თუმცა ჩვენ შევთავაზეთ ჯერ დევნილების დაბრუნება და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა _ ეს არასერიოზული მიდგომა იყო. ჩვენ 15 წელია დევნილების დაბრუნებაზე ვსაუბრობთ, მაგრამ, სამწუხაროდ, მივედით იქამდე, რომ დღეს ეს ნულის ტოლფასია. უნდა გვეღიარებინა შეცდომები, რომ არასწორად მოვიქეცით, როცა დავიწყეთ საომარი მოქმედებები, რის შემდეგაც იქნებოდა დათმობები მათი მხრიდანაც.

ჩვენ თავიდანვე არასწორად მოვექეცით აფხაზებს. თუ დავსაჯეთ მხედრიონელები, რომლებმაც ააწიოკეს სამეგრელო, რატომ არ დავსაჯეთ ის ხალხი, ვინც იგივე გააკეთა აფხაზეთში. ამით ხომ გავმიჯნეთ აფხაზეთი დანარჩენი საქართველოსგან და პრიორიტეტად ავიღეთ, მაგალითად, სამეგრელო და არა აფხაზეთი. აი, ამ შეცდომების აღიარებაა საჭირო. სააკაშვილმა პიარისთვის კი შესთავაზა ვიცე-პრეზიდენტობა აფხაზებს, მაგრამ ყველამ კარგად ვიცით, რომ ასეთ განცხადებებს ტელევიზიით არ აკეთებენ. ასეთი რაღაცები დახურულ კარს მიღმა ხდება და როცა მხარეები შეთანხმდებიან, მერე ხმაურდება ტელევიზიით, აქ კი ყველაფერი პირიქითაა.

_ იარაკლი ალასანიაზე საუბრობენ, რომ აფხაზებთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა, რაში გამოიხატებოდა ეს?

_ ალასანიას გაშვება არ შეიძლებოდა. მან აფხაზეთის საკითხში სერიოზულ წარმატებას მიაღწია. მუშაობის დაწყებისთანავე ჩავიდა აფხაზეთში და აღადგინა 2001 წელს გაჩერებული სამი სამუშაო ჯგუფი (დევნილების დაბრუნების, სოციალური და ეკონომიკური საკითხების მოგვარების ჯგუფები. ავტ.). ალასანია ძალიან ეფექტური იყო, სწორედ ამ ეფექტურობას შეეწირა და ამიტომაც გაუშვა ის სააკაშვილმა პოლიტიკიდან. სააკაშვილს არ სურდა ხალხისთვის ეჩვენებინა, რომ აფხაზებთან საერთო ენის გამონახვა შესაძლებელია. ამით რუსეთის როლი ეცემოდა. სააკაშვილის მთავარი ამოცანა კი იყო რუსეთის, როგორც მტრის ხატის, წარმოჩენა. ამ პერიოდში ახლოვდებოდა ადგილობრივი არჩევნები და სააკაშვილს სჭირდებოდა წარმატება. ამიტომაც შეიჭრა კოდორში და ხალხს აჩვენა, რომ ეს არის აფხაზეთის დაბრუნების პირველი ნაბიჯი. არადა, კოდორი ყოველთვის საქართველოს ნაწილი იყო. მან კოდორის მოვლენით დაანგრია სამშვიდობო ოპერაცია. სააკაშვილს არჩევნებში წარმატება ურჩევნია აფხაზეთის დაბრუნების გრძელვადიან პერსპექტივას.

2008 წელს საპარლამენტო არჩევნების დღეს ორი ავტობუსი დაწვა ხელისუფლებამ და აფხაზებს დააბრალა, იმისთვის რომ ხალხის ყურადღება სხვა მხარეს გადაეტანა. მისთვის იმდენად მნიშვნელოვანი იყო არჩევნებში გამარჯვება, რომ არანაირი მნიშვნელობა არ მიანიჭა აფხაზებთან ურთიერთობის გაფუჭებას. ხელისუფლებამ არჩევნებში წარმატებისთვის აფხაზეთი გაწირა!

_ ამ სიტუაციაში, როდესაც რუსეთმა აღიარა აფხაზეთი, როგორ უნდა მოიქცეს ხელისუფლება? თქვენი, როგორც ექსპერტის, აზრი ერთობ საინტერესოა.

_ ყველაზე კარგი გამოსავალია, აღიაროს შეცდომები და გადადგეს. მაგრამ მოდით, ვიყოთ რეალისტები. კარგად ვიცით, რომ სააკაშვილი ამას არ გააკეთებს. რეალურად ის მაინც უნდა გააკეთონ, რომ გალის რაიონში ქართული მოსახლეობა შეინარჩუნონ და თავი დაანებონ მათ `დავერბოვკებას.~ მისცენ მათ საშუალება, აფხაზური პასპორტები აიღონ და ჩაერთონ აფხაზეთის პოლიტიკის წარმართვაში. ხელისუფლება კი, პირიქით, მათ მოღალატეებს უწოდებს. არადა, ეს ადამიანები გმირები არიან. ჩვენ ხელისუფლების შეცდომებზე ვსაუბრობდით და ძალიან სერიოზული შეცდომა დაუშა მთავრობამ, როცა გალის რაიონში არჩევნების ჩაშლას შეეცადა. ანუ, რა გამოდიოდა _ თუ არჩევნებს ჩაშლიდა გალში და ვერ ჩაშლიდა გუდაუთაში, გაგრაში, სოხუმსა და ოჩამჩირეში, იქ რა, არჩევნები ჩატარდა?! პირველ რიგში ასეთი პოლიტიკა უნდა შეწყდეს.

_ ბატონო პაატა, რა ხდება ახლა აფხაზეთში. რამდენად ძლიერია იქ რუსული მმართველობა?

_ საზღვრები ჩაკეტილია, კონტროლი გამკაცრებული. გალში სამხედრო ნაწილები დგება, რადგან რუსეთის ამოცანაა სოჭის ოლიმპიადის წინ საფრთხეების მინიმილიზაცია მოახდინოს. მაქსიმალურად შეეცდება მშვიდობის შენარჩუნებას. საზღვრები ჩაკეტილია და სულ მალე გალელები დადგებიან არჩევნის წინაშე _ ან დარჩნენ აფხაზეთში, ან გადმოვიდნენ აქეთ. საქართველო-აფხაზეთის საზღვარი ნელ-ნელა სახელმწიფო საზღვრის დონის ხდება.

_ ხომ არ ფლობთ ინფორმაციას, რატომ არის შეწყვეტილი აფხაზეთში პასპორტიზაციის პროცესი?

_ რა თქმა უნდა, არჩევნების წინა პერიოდის გამო. ვინც ფორმები შეავსო, ახლა მხოლოდ ისინი იღებენ პასპორტს. პასპორტების გაცემა კი არა, შესაბამისი ფორმების გაცემაა დროებით შეწყვეტილი. გალის რაიონის 60 ათასი მოსახლიდან აფხაზური პასპორტი მხოლოდ 5 ათას მოქალაქეს აქვს აღებული. ახალი დადგენილებით კი არჩევნებში მონაწილეობა მხოლოდ აფხაზური პასპორტის მქონე პირს შეუძლია. გალელები თუ მიიღებდნენ არჩევნებში მონაწილეობას, ისინი მაინც ბაღაფშს მისცემდნენ ხმას. ქართული მოსახლეობის გამოთიშვით კი დააკმაყოფილეს ოპოზიციის შიშები, რადგან ბაღაფში არჩევნებს ისედაც იგებს. ის აფხაზებში გმირია, რომელმაც მათ კოდორის ხეობა შემოუერთა, ამის წარმოდგენას აფხაზები ყველაზე თამამ ოცნებაშიც კი ვერ შეძლებდნენ, ბაღაფშის პრეზიდენტობას დაემთხვა, ასევე, აფხაზეთის აღიარება რუსეთის მიერ... ალბათ, აფხაზეთში არჩევნების დასრულების შემდეგ ისევ განახლდება პასპორტიზაციის პროცესი, რაც თავისთავად სწორი ნაბიჯი იქნება და ხელს შეუწყობს შემდგომში ქართველებისა და აფხაზების დაახლოებას.

_ რუსეთისთვის რომელი კანდიდატია მისაღები _ ბაღაფში, ხაჯიმბა თუ ბუთბა?

_ ბესლან ბუთბა (ვალმერ ბუთბას ბიძაშვილი. ავტ.) რუსეთისთვის არ არის მისაღები კანდიდატი. ის უბრალო ბიზნესმენია. მაგრამ რუსებისთვის მისაღებია ხაჯიმბაც და ბაღაფშიც. ბაღაფშის მხარეს არის რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო და მედვედევის გუნდი, ხაჯიმბას მხარეს _ შინაგან საქმეთა სამინისტრო, უშიშროება და პუტინის გუნდი. ამიტომაც აფხაზეთის ტერიტორია დღეს იქცა რუსეთის ტერიტორიად და იქ რუსეთის სხვადასხვა პოლიტკური ძალა ეჯახება ერთმანეთს.

რუსეთი ყველანაირად ეცდება აფხაზეთში სამართლიანი არჩევნები ჩაატაროს. აფხაზებსაც სურთ, რომ მსოფლიოს აჩვენონ დემოკრატიული სახელმწიფო და იტყვიან _ ნახეთ, ჩვენ როგორ განვსხვავდებით ქართველებისგან, ჩვენ ჩავატარეთ სამართლიანი აჩევნები. მსოფლიოს ეტყვიან _ აი, საქართველო და აი, აფხაზეთი. ეს არჩევნები იქნება სანიმუშოდ დადგმული სპექტაკლი.

_ რამდენად რეალურია გალის სამხედრო ქალაქად ქცევის პერსპექტივა?

_ აბსოლუტურად რეალურია და ასეც მოხდება. გალი გახდება რუსული სამხედრო ქალაქი. იქ იქნებიან რუსი ოფიცრები, ჩამოიყვანენ თავიანთ ოჯახებს, გალის სკოლებში ასწავლიან რუსი ოფიცრების ცოლები და სამწუხაროდ, გალი გახდება რუსული ქალაქი. ქართველი ბავშვები ისწავლიან რუსულ სკოლებში, მათ გაეხსნებათ გზა რუსეთის უნივერსიტეტებში და მოხდება გარუსება. ეს არის ძალიან სერიოზულ საშიშროება.

_ ბატონო პაატა, თქვენ ურთიერთობები გაქვთ აფხაზებთან. რას ფიქრობენ ისინი ჩვენთან ერთად ცხოვრებაზე, ურთიერთობების აღდგენაზე და ა.შ.

_ მათ მიაჩნიათ, რომ ქართველებთან უკეთ იქნებოდნენ, მაგრამ, სამწუხაროდ, საქართველომ არაფერი გააკეთა ამისათვის. ისინი ამბობენ, რომ ამაზე საუბარი დღეს დაგვიანებულია, ჩვენ რუსებმა ჩაგვყლაპესო. მათთვის საბჭოთა კავშირი დადგა. ისინი ამბობენ, საქართველოდან არის მუქარები და ომი, რუსეთიდან კი _ ამ საფრთხეების მოცილება. ცუდ რუსეთსა და ცუდ საქართველოს შორის მათ ცუდი რუსეთი უსაფრთხოების სანაცვლოდ აირჩიეს. მაგრამ ჩვენ შევთავაზეთ მათ სხვა რამე? მივეცით უკეთესი გამოსავალი? ისინი დღეს ვერავითარ აზრს ვერ ხედავენ, რომ საქარველოს სახელმწიფოსთან ითანამშრომლონ.

_ ბოლო დროს ბევრს საუბრობდნენ ახალ რუსულ-ქართულ ომზე, რამდენად რეალურია ახალი ომი?

_ ამას რუსები არ დაუშვებენ. საქარველოს ხელისუფლებას აწყობს, რომ საზოგადოებაში შექმნას განწყობა, თითქოს ომია მოსალოდნელი, მაგრამ ამის საშიშროება ნამდვილად არ ჩანს. რისთვის აწყობს რუსეთს ახლა ომი, მან ხომ ყველაფერი მიიღო და საქართველო აქცია ინვალიდ სახელმწიფოდ. მას ყველაზე მეტად ეშინოდა, რომ საქართველო არ გამხდარიყო ნატოს წევრი. მორჩა, ამაზე საუბარი აღარაა. ყველამ დაიბანა ხელი ჩვენთან დაკავშირებით და თქვა, რომ ნატოში შესვლის უფლება გაქვთ, მაგრამ გახდით ნატოს შესაბამისი ქვეყანა. ნატოს შესაბამისი ჩვენ ვერ გავხდებით, სანამ კონფლიქტს ვერ მოვაგვარებთ. ნატო ვერ მიგვიღებს ჩვენ რუსული ბაზებით და ა.შ. ან ჩვენ უნდა დავთმოთ ტერიტორიები, ან არ მიგვიღებენ ნატოში. მე არ მინდა ისეთ ნატოში შესვლა, სადაც ტერიტორიები უნდა დავთმო.

პაატა ლაგვილავა

პრეზიდენტის სტუმრობა _ უიმედო იმედი


ფოთში, პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის სტუმრობისთვის მზადება, სხვა შემთხვევების მსგავსად, ამჯერადაც რამდენიმე დღით ადრე დაიწყო. თუმცა დახვედრა ტრადიციულად, საჯარო სამსახურებში დასაქმებულთა, პენსიონერთა და ბავშვების “მიშა, მიშას” შეძახილების თანხლებით არ მოწყობილა. პრეზიდენტს, მხოლოდ ხელისუფლების წარმომადგენლები და ნავსადგურის თანამშრომლები ოთხი საათის განმავლობაში მორჩილად ელოდნენ.

ცამეტ საათზე დაგეგმილი ვიზიტი ჩვიდმეტ საათზე შედგა.

49 წლით გასხვისებული ფოთის პორტის 100% წილის მფლობელმა, არაბულმა კომპანია „რაკიინ ინვესტმენტმა“ მეთოთხმეტე ნავმისადგომის საკონტეინერო ტერმინალი პრეზიდენტის გარეშე არ გახსნა.


პომპეზურად გახსნილი საკონტეინერო ტერმინალი

„მორვაგზლის“ ყოფილი შენობის ეზოში, საკონტეინერო ტერმინალის საპრეზენტაციო მასალები, სიმბოლურად გადაჭიმული წითელი ლენტი, პრეზიდენტმა წითელი ხალიჩის გავლის შემდეგ კორპორაცია „ფოთის საზღვაო ნავასდგურის“ გენერალურ დირექტორთან, რონი სააბთან ერთად გაჭრა.

„საკონტეინერო ტერმინალის სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოები მიმდინარე წლის ივნისის თვეში დაიწყო, რომლის საინვესტიციო მოცულობამ 27 მლნ.ლარი შეადგინა. ნავმისადგომის სიგრძე 253მ.-ია, რომელსაც შეუძლია 200 მეტრის სიგრძის საკონტეინერო გემის მიღება. ტერმინალზე მოეწყო, როგორც ახალი სარკინიგზო ხაზი, ასევე საავტომობილო გზა და პირველად ბოლო ოცი წლის განმავლობასი შეძენილ იქნა მსოფლიოში ცნობილი გერმანული კომპანია „GOთთჭALD“ –ის თანამედროვედ აღჭურვილი ორი ამწე, რომლის მაჩვენებლები ორჯერ აღემატება ამჟამად მოქმედი ამწეების პარამეტრებს.

აღნიშნული ტერმინალი „ფოთის საზღვაო ნავსადგურის“ საკონტეინერო გადაზიდვების მოცულობას გაორმაგებს და პირდაპირი თუ არაპირდაპირი გზით დამატებით მუშახელს დაასაქმებს,“ _ვკითხულობთ, ნავსადგურის მიერ გავრცელებულ პრეს-რელიზში.

თიზ-სა და ახალი პორტის მშენებლობაზე ჩაბარებული პრეზიდენტის ანგარიში

პრეზიდენტმა ჩვეული, ოპტიმისტური პროგნოზი გააკეთა: „დაგპირდით და შევასრულეთ!“_ბრძანა პრეზიდენტმა და აღნიშნა, რომ უკვე იწყება ფოთის პორტისა და თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ფუნქციონირება. სააკაშვილმა, რეგიონში სხვა ქვეყნებთან შედარებით, საქართველოს უპირატესობაზე ისაუბრა. მისი თქმით, საქართველო, ზღვის არმქონე ექვსი ქვეყნისთვის შუა აზიასა და კასპიის რეგიონში ერთადერთი გზაა, ასევე ყველაზე მოკლე გზა ჩრდილოეთ ჩინეთიდან ევროპულ მიმართულებამდე. „თუ ვინმეს აინტერესებს, რატომ იბომბებოდა შარშან ეს პორტი, კარგად შეხედოს ამ ხაზს, (პრეზიდენტმა რუკაზე ადგილი მონიშნა ავტ) რამხელა გზას ჭრის ნებისმიერი ქვეყანა და რას ნიშნავს ის ამ ქვეყნების დამოუკიდებლობისა და მომავალი განვითარებისათვის. სწორედ ამაშია საქმე და არა იმაში, რომ სააკაშვილმა პუტინს ცუდი არმე უთხრა,“—განმარტა პრეზიდენტმა.

რას დაპირდა პრეზიდენტი ფოთელებს და რა შეასრულა?

პრეზიდენტის დაპირებასა და შესრულებულს შორის ისეთი სხვაობაა, როგორიც არსებულ ცხრასართულიან კორპუსსა და დაპირებულ ცათაბჯენს შორის.

თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის დროს ფოთელებზე მიცემული პრეზიდენტის დაპირება: „საქართველო იქნება სიღარიბის გარეშე, შემოვა ათასობით მილიონი დოლარის ინვესტიცია და ქვეყანაში უმუშევრობა და სიღარიბე დაიძლევა. უფრო კონკრეტულად, ორმოცდაათ თვეში შემოვა 200მლნ. დოლარის ინვესტიცია, დასაქმდება ათიათსობით ადამიანი, შეიქმნება 400-ზე მეტი საწარმო და ობიექტი. რეალური საბოლოო შედეგი იქნება ის, რომ ფოთში აშენდება ასსართულიანი ცათამბჯენები, ახალი აეროპორტები, ახალი პორტები.“ _ („თავისუფალი სიტყვა“ #4, 2008წ. 23-30აპრილი). როგორც ჩანს, პრეზიდენტი საკონტეინერო ტერმინალზე გაცილებით მეტს დაგვპირდა, თანაც 50 თვეში ანუ დაახლოებით ორ წელში. თუმცა, ამ არასახარბიელო შედეგს ეკონომიკური კრიზისითა და რუსული სამხედრო აგრესიით ხსნიან, ეს განმარტება კი, პრეზიდენტის განცხადებასთან შეუსაბამობაში მოდის, როგორც სააკაშვილმა აღნიშნა, „მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანამ ომი გადაიტანა, მისი ტერიტორიის ნაწილი ოკუპირებულია და მსოფლიოში ეკონომიკური კრიზისია, საქართველოს ეკონომიკა სერიოზული ცვლილებების ზღურბლზეა“-

რეალური სურათი კი, ასეთია: ოფიციალური, ბოლო მონაცემებით, ნავსადგურში ტვირთბრუნვამ 50% იკლო. არც ერთი დამატებითი სამუშაო ადგილი არ შექმნილა. პირიქით, ათეულობით თანამშრომელი, ძირითადად მუშა ხელი სამსახურიდან გათავისუფლდა. ცათამბჯენების თემა კი, ქალაქში მხოლოდ ანეგდოტად დადის.

დაპირებული ახალი პორტის მშენებლობის „შესრულების“ გაცნობის შემდგომ პრეზიდენტმა ინფრასტრუქტურის განვითარების მნიშვნელობაზე და ტურისტულ ნაკადზე გაამახვილა ყურადღება. „ვითარდება ანაკლიის მთელი ზოლი, მნიშვნელოვანია ანაკლიის პორტის პერსპექტივები, ასვე ყულევის ტერმინალი და მესტია, რომელსაც დიდი ტურისტული დანიშნულება ექნება. ის ოლიმპიური პარამეტრების სათხილამურო კურორტია“ _ აღნიშნა პრეზიდენტმა და დასძინა, რომ ტურისტებს სხვადასხვა ქვეყენებიდან ფოთის აეროპორტი ჩარტერული რეისებით ჩამოიყვანს. სააკაშვილმა მომავალ წელს ტურისტების რიცხვიც განსაზღვრა, „მინიმუმ ათი მილიონი, რომელიც მომავალში აფხაზეთსაც აითვისებს.

ექსპერტის ეჭვი „რაკიინის“არაბულ წარმომავლობაზე

მართალია, ფოთის აეროპორტი ჯერ არ გასხვისებულა, მაგრამ სააკაშვილმა ამიერკავკასიაში ყველაზე დიდი აეროპორტის მშენებლობა გვაუწყა და მისი დასრულების ვადებიც, წელიწად ნახევარი მიუთითა. როგორც ცნობილა ფოთის აეროპორტის გასხვისება პორტისა და თიზ-ის მფლობელ არაბული ჯგუფის „რაკიინისთვის“ იგეგმება.

„რაკიინ ინვესტმენტის“ არაბულობაში ეჭვი ეპარება ექსპერტ, გია ხუხაშვილს და თავის არგუმენტებსაც ასახელებს: „რაკიინი“ასეთი სახელწოდების სააგენტო არაბეთში მართლაც არსებობს, თუმცა ნაბისმიერი კომპანია შეგიძლია დაარეგისტრირო ქართული მხარის მონაწილეობით, თითო ასოს შეცვლით ან პლუსის და სხვა მსაგავი დაამტებების საშუალებით. ძირითადი, არაბული რაკიინის საიტზე ის აქტივები, რაზეც ხელისუფლება ამბობს, რომ მათ მფლობელობაშია, არა არის მითითებული. არის სხვადსხვა უძრავი ქონების აქტივები, მაგარამ არა ფოთის პორტი, მთაწმინდის პარკი, „იმედი“. ყველაზე მარტივი არგუმენტი არის ტელეკომპანია „იმედი“. არის ამ ქვეყანაში ადამიანი ვისაც მიაჩნია, რომ ხელისუფლება „იმედს“ არაბებს ჩააბარებდა?“

პრეზიდენტის პიარ-აქცია ვიზიტი

პრეზიდენტმა ფოთი ისე დატოვა მოსახლეობის ნაწილმა ვიზიტის შესახებ მხოლოდ ტელევიზიით შეიტყო, ნაწილმა გადაკეტილი ქუჩებით. ზოგს კი, ქვეყნის პირველი პირის სტუმრობა „გამორჩა“, რაზეც გულდაწყვეტით საუბრობდნენ. თუმცა თავს იმით ინუგეშებს, ახლოს მისვლა და წერილების გადაცემის საშუალება მაინც არ ყოფილაო. თავდაპირველად კომენტარი, შეხვედრის ადგილზე მყოფ მოსახლეობას ვთხოვეთ და ერთმნიშვნელოვნად, საკმაოდ უცნაური პასუხი მივიღეთ, „ჩვენ ნავსადურის თანამშრომლები ვართ, ხომ იცით ვერაფერს გეტყვით“-ო. ამის შემდეგ ქუჩაში რიგით შემხვედრს გავესაუბრეთ.

ნაზი ხარებავა, 66წლის

„რამდენი ხანია, ვნატრობ იქნებ პრეზიდენტი ჩამოვიდეს, რომ წერილი გადავცე და ჩემი პრობლემები პირადად მოვახსენო. პატიმრის დედა ვარ და სამართლის უზენაესობას ვითხოვ. აწი როდის ჩამოვა? ან რატომ ჩამოიყვანეს ასე უჩუმრად?“

გურამ გვაზავა, 59წლის

„მისი პეზიდენტობის პირველ წლებში, გვქონდა იმედი, რომ ფოთში ჩამოსვლით და პრობლემების ადგილზე გაცნობით რამე შეიცვლებოდა, მაგრამ მერე მივხვდით, რომ მხოლოდ დემაგოგობს. უიმედო იმედს გვიტოვებს, რომლითაც მომავალ ჩამოსვლამდე უნდა ვისაზრდოვოთ“

ვალერი ჯღამაძე, 53წლის

„როგორც ყველა შემთხვევაში, ვიზიტი რეკლამას, ხალხის „დაბოლებას“, მოწოდებას „ცოტა კიდევ გაუძელით“-ს ემსახურებოდა. არჩევნები მოგვადგა კარს და დაიწყებენ ახლა, თუ სადმე რამე დარჩა გასახსნელი, ან ხელმეორედ ჩამოუვლიან და ა.შ.“


ლია გაბისონია, 40წლის

„არც ვიცოდი თუ ჩამოდიოდა, შემთხვევით ტელევიზიით გავიგე. რად უნდა ტერმინალის გახსნას პრეზიდენტის სტუმრობა? ეკონომიკის მინისტრი მაინც ჩამოსულიყო.”

გულნარა ჯოჯუა, 63წლის

“რისი მოლოდინიც მქონდა არაფერი შესრულდა, ახლა ომს აბრალებენ, ამათ ბედზე მომხდარა ეგ ომი. მაინც არაფრის გამკეთებლები იყვნენ და საინტერესოა მერე რას დააბრალებდნენ? ფოთიდან, რომ არ ელაპარაკა ტურისტებზე, თბილისიდან ვერ გავიგებდით, ანდა ტერმინალი გახსნა და ტურისტებზე ილაპარაკა. ერთი მეორესთან რა კავშირშია?!”

ყველაფერი, რაც კანონით აკრძალული არ არის, ნებადართულია?!

პოლიციელები, რომლებიც საზოგადოებრივი წესრიგის დამცველები უნდა იყვნენ, ხშირად პირიქით, საზოგადოების ინტერესებისა და უფლებების შემლახველებად გვევლინებიან. საქართველოში მათი მხრიდან დანაშაულის ჩადენის უამრავი ფაქტი არსებობს, თუმცა ყველა გაუხსნელი. კანონი რიგით ადამიანს და პოლიციელს ერთნაირად უნდა ეხებოდეს თუმცა, `ვარდების რევოლუციის~ შემდეგ პოლიციის კანონში შეტანილი ცვილებებით, პოლიციელის მხრიდან უკანონო ქმედების შესაძლებლობები გაიზარდა. მაგ, თუ პოლიციელს რატომღაც ვინმე უცებ თვალში არ მოუვარდა, აქვს უფლება უბოდიშოდ წაავლოს ხელი და გააქანოს ნარკოტესტის ჩასატარებლად. ამ შემთხვევაში რიგითი მოქალაქის ინტერესებს და უფლებებს კანონი არ ითვალისწინებს და არც იმ შემთხვევაში აგებს პასუხს პოლიციელი, თუ მისი ეჭვი ან ე.წ. `შემოსული ოპერატიული ინფორმაცია~ ამ ადამიანზე არ გამართლდა.

ფოთში ნიღბიანი სპეცრაზმელების უკანონო პატრულირება ჯერაც კარგად ახსოვთ, რომელიც მაშინდელი სახალხო დამცველის სოზარ სუბარის ჩარევის შემდეგ აღიკვეთა. მას შემდეგ კი პოლიციელთა მხრიდან `კანონის ფარგლებში~ ჩატარებული ანტინარკოტიკული ოპერაციების სერია დაიწყო, რაც ეწინააღმდეგება ყველა საერთაშორისო ნორმას და უხეშად ლახავს ადამიანის უფლებასა და თავისუფლებას.

ფოთში დაჭერების სერია კვლავ დაიწყო. ეს განსაკუთრებით თვალშისაცემი ყოველი წლის შემოდგომაზეა. როგორ პოლიციელები ამბობენ, ამ დროს ხშირია მოზარდებში (და არა მარტო მოზარდებში) ნარკოტიკული საშუალებით, მარიხუანით, სარგებლობის ფაქტი. `ახლა სეზონია და სწორედ ამიტომ ვართ ასეთი გააქტიურებულები~ _ გვითხრა ერთ-ერთმა პოლიციელმა. დანაშაულის აღკვეთა რომ პოლიციის საქმეა, ჩვენც მშვენივრად გვესმის. თუმცა, ისიც კარგად ვიცით, რომ პოლიცია დანაშაულს კანონის ფარგლებში უნდა ებრძოდეს, რაც თავად პოლიციელებს, მგონი, დაავაწყდათ კიდეც. სწორედ ამიტომ არ დავიზარეთ, ადმინისტრაციულ კანონს გადავხედეთ, იურისტებთან კონსულტაციები გავიარეთ და აღმოვაჩინეთ, რომ კანონს არა მარტო მოსახლეობა, თავად პოლიციელებიც არღვევენ, თანაც საკმაოდ უხეშად.

გასულ კვირას ცენტრის უბანში ერთ-ერთი ასეთი პატრულირების დროს თავად შევესწარით, თუ როგორ დააკავა პოლიციელმა დაახლოებით ცხრამეტი წლის 4 ახალგაზრდა. სიტყვიერი შეურაცხყოფის შემდეგ პოლიციელებმა ისინი მანქანაში ჩასვეს და გეზი უბნის პოლიციისაკენ აიღეს. ჩვენ დავინტერესდით დაკავებულების ბედით და საპატრულო ჯგუფის წევრებს უკან გავყევით. მანქანა ცენტრის უბნის პოლიციასთან გაჩერდა და დაკავებულები შენობაში შეიყვანეს. ჩვენი ცდა, შევყოლოდით მოზარდებს პოლიციის შენობაში და გაგვერკვია, თუ რატომ დააკავეს ისინი, ამაო აღმოჩნდა. როგორც იქ გვითხრეს, ჟურნალისტებისთვის პოლიციის შენობაში შესვლა აკრძალული ყოფილა. მიზეზი უცნობია.

პოლიციის ტერიტორიაზე ჩვენი ყოფნის პერიოდში დაახლოებით 12-მდე დაკავებული მოიყვანეს, რომლებიც განყოფილებაში გარკვეული ხანი გააჩერეს, შემდეგ კი, ფოთიდან 15-17 კმ-ს მოშორებით, სოფ. წყალწმინდაზე მდებარე ნარკოლოგიურ ლაბორატორიაში წაიყვანეს, რათა დაედგინათ, იყვნენ თუ არა ნარკოტიკული ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ. ეს პიროვნებები, რომლებიც პოლიციელებმა უბნებიდან, სახლის ეზოდან აიყვანეს, რამდენიმე საათის განმავლობაში ჰყავდათ დაკავებული.

ახალგაზრდებს მეორე დღეს გავესაუბრეთ. ისინი მხოლოდ ერთი პირობით დაგვთანხმდნენ, თუკი მათ ვინაობას არ დავასახელებდით. საუბარს მათი მშობლებიც ესწრებოდნენ: `მეგობრები ერთად ვიყავით, ვსაუბრობდით. BMW-ს ტიპის ავტომობილი გაჩერდა, დაგვიძახეს და მანქანაში ჩაჯდომა გვიბრძანეს. ჩვენ მივხვდით ვინც იყო, ერთ-ერთი ჩვენგანი ადრეც ჰყავდათ დაკავებული. განყოფილებაში მიგვიყვანეს, სადაც უბნის პოლიციის უფროსის მოადგილე მალხაზ კვაშილავა დაგვხვდა. ის ცინიკურად გველაპარაკებოდა. როდესაც ნახა, მხნედ ვიყავით, გვითხრა, სჯობს აქვე თქვათ, რომ `კაიფში” ხართ, თორემ წაგიყვანთ და ნახავთ, რაც მოგივათო. ჩვენ წაყვანა და გასინჯვა მოვითხოვეთ. წყალწმინდაზე რამდენიმე საათი დავყავით. წყალი შემოგვთავაზეს, მალე მოშარდავთო, მაგრამ ვიცით, რომ წყალში რაღაც სითხეს ურევენ, რომლის მიღების შემდეგ შარდში ნარკოტიკული ნივთიერება ნებისმიერ შემთხვევაში ფიქსირდება. ამიტომაც მოგვიწია იქ კარგა ხანი ყოფნა. ამ ხნის განმავლობაში პოლიციელები გვემუქრებოდნენ _ არა უშავს, ახლა თუ არ გამოვიდა არაფერი, კიდევ დაგიჭერთ და მერე ვერ გადაგვირჩებითო” _ გვითხრა ერთ-ერთმა მათგანმა. მსგავს ისტორიებს ყვებოდნენ დანარჩენებიც, მხოლოდ მცირედი განსხვავებებით. თუმცა იმან, რაც ერთმა შუა ხნის მამაკაცმა გვიამბო, ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა: `ჩემი სახლის წინ ვიდექით მეზობლები, მამაკაცები. გამოიარა `ფოლკსვაგენ ჯეტას” ტიპის მანქანამ, სერიით “KVA-999” (მანქანა ცენტრის პოლიციის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელს, მალხაზ კვაშილავას ეკუთვნის. ავტ.) და დამიძახა, მოდიო. მივხვდი, პოლიციელი იყო, კერძოდ კი მალხაზ კვაშილავა (ცენტრის უბნის პოლიციის უფროსის მოადგილე), რომელიც გამორჩეულია თავისი ბინძური საქმიანობით. მაშინ წვერებს ვატარებდი. გაყოლა მომთხოვა. განყოფილებაში მიმიყვანა და მითხრა _ ვიცი, `კაიფში” ხარ და აღიარე, ტყუილად დროის კარგვა იქნება ნარკოლოგიურ შემოწმებაზე შენი წაყვანა, მარტო 500 ლარიან ჯარიმას გადაიხდი და მორჩაო. თან ცინიკურად გამიღიმა და დასძინა: თუ, რა თქმა უნდა, შენი პირველი დაკავებააო. მე ნარკოლოგიური შემოწმების ჩატარება მოვითხოვე. ეტყობა, მაშინ თავად ან ნასვამი იყო, ან სხვა საშუალებით იყო გაბრუებული. აშკარად შევატყვე, ფხიზელი არ იყო. გაბრაზდა ჩემს არჩევანზე და მითხრა: დღეს ყველა სუფთა როგორ ხართო და შეიგინა. აქ ერთი კაცი გვყავს და კაცებთან გართობა უყვარს, ხომ არ გინდა იმას დავუძახოო? არა, ნარკოლოგიური შემოწმება მინდა მხოლოდ-მეთქი, ვუთხარი. ერთი კიდევ შეიგინა და თანამშრომლებს უბრძანა ჩემი წაყვანა. იქ დაახლოებით ორი საათი ვიყავით, ტესტმა უარყოფითი პასუხი აჩვენა, მე წყალწმინდაზე დამტოვეს. არც უკითხავთ, რა საშუალებით დავბრუნდებოდი ქალაქში. თვითონ წამოვიდნენ და დამიბარეს, სულ ხომ არ გაგიმართლებსო?!”

“თავისუფალი სიტყვა” დაკავებულთა მშობლებსაც ესაუბრა, რომლებიც ვინაობის გამხელისაგან თავს პოლიციელებისგან მოსალოდნელი პრობლემების შიშით იკავებენ. მათ ამ პერიოდში შვილების სასწავლებელში გაშვებისა ეშინიათ. ერთმა ქალბატონმა გვითხრა, გასულ წელს ჩემი შვილი ზედიზედ ხუთი დღის განმავლობაში ხუთჯერ დააკავეს და ვერც ერთხელ ვერაფერი აღმოუჩინესო. ახლაც დააკავეს და წინა წლის ფაქტი რომ შევახსენე პოლიციელებს და ვკითხე, რას ერჩით, ხომ ხედავთ ექვსჯერ დააკავეთ ბავშვი და არც ერთხელ არ აღმოჩნდა ნარკოტიკული ნივთიერების ქვეშ-მეთქი, მიზეზად ეს დამისახელეს _ ძალიან დაბნეული შვილი გყავთ და თუ გინდათ, კიდევ არ დავიჭიროთ და თქვენც არ ინერვიულოთ, მაშინ თქვენს შვილს უთხარით გამომეტყველება შეცვალოსო _ `ასე მითხრეს, თქვენი შვილი `დაქლიავებული სიფათით დადის და როჟა გაასწოროს, თორემ ჩვენ კიდევ კაიფში გვეგონება და დავიჭერთო~. იმის მერე სახლიდან რომ გადის, სულ ვეუბნები, გამომეტყველება შეცვალე-მეთქი. მეშინია, რა ვიცი, რას უზამენ”...

ჩვენ დავინტერესედით, თუ რა ტიპის დარღვევებთან გვქონდა საქმე. როგორც გავარკვიეთ, მსგავსი ფაქტები “საქართველოს ადმინისტრაციული კანონით” რეგულირდება.

პოლიციელის მოვალეობა რომ დანაშაულის ან მართლსაწინააღმდეგო ქმედებების გამოვლენა, აღკვეთა და თავიდან აცილებაა, ამას კანონიც გვეუბნება და ჩვენც ვეთანხმებით, მაგრამ კანონში “ოპერატიული სამძებრო საქმიანობის შესახებ” მე-4-მუხლის მეორე ქვეთავში გარკვევით წერია, რომ სამძებრო საქმიანობის განხორციელების უფლებას პოლიციელებს კანონი ანიჭებს მხოლოდ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, კანონის საფუძველზე და მხოლოდ კანონით დადგენილი წესით. საქართველოს იუსტიციის მინისტრის თანხმობით, მათ ოპერატიულ-სამძებრო საქმეებზე უნდა გამოსცენ უწყებრივი ნორმატიული აქტი. იქვე, მე-7 ქვეთავში ვკითხულობთ: ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების ჩატარებისას დგება ოქმი, რომელშიც აისახება, თუ რა პირობებში იქნა გამოყენებული ტექნიკური საშუალებები. ოქმი მიღებულ მასალებთან ერთად ინახება ამ კანონით დადგენილი წესების დაცვით. აშკარაა, რომ პოლიციელების მიერ განხორციელებული ქმედება იმ დღეს კანონთან წინააღმდეგობაში მოდიოდა, რადგან მოზარდების დაკავებისას არ შემდგარა არანაირი ოქმი. დაკავებულების შესახებ ინფორმაცია მხოლოდ მათი განყოფილებაში მიყვანის დროს შეავსეს და ისიც, როგორც დაკავებულებმა გვითხრეს, მხოლოდ სახელებისა და გვარების ჩაწერით გამოიხატა. კანონი გვეუბნება, რომ პიროვნებას თავისუფლება პოლიციელის მიერ მისი დაკავების წუთიდან ეზღუდება. ზემოაღნიშნული კი, “საქართველოს ადმინისტრაციული კანონის” მე-6 მუხლის მეხუთე ქვეთავის გათვალისწინებით, რომელიც ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლების, იურიდიული პირის უფლებების დაცვის სამართლებრივი გარანტიების ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობას ეხება, ვკითხულობთ: ოპერატიული-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელ ორგანოს (საჯარო მოსამსახურის) მიერ ფიზიკური და იურიდიული პირის უფლებებისა და თავისუფლების უკანონო შეზღუდვა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

თავად კვაშილავა ჩვენთან საუბრისას უარყოფს აღნიშნულ ფაქტებს და ამბობს, რომ მათ მიერ რეიდების ჩატარება და პიროვნებების დაკავება მხოლოდ ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე ხდება. იგი ასევე უარყოფს პოლიციის მხრიდან ძალადობისა და შეურაცხყოფის ფაქტებსაც. კვაშილავა ჩვენთან საუბარში ღიად აცხადებს, რომ ცენტრის უბანში მისი ეშინიათ. `ეს საკმაოდ რთული უბანია. იქ ჩემი დანახვის ისე ეშინიათ, ჩემი მანქანის გამოჩენისთანავე ისე გარბიან, ლამის ცხვირით მიწა დახნან. მათ ვპირდები, რომ არ გავახარებ და დავიჭერ ყველას, ვისზეც კი ოპერატიულ ინფორმაციას მივიღებ” _ დაგვპირდა კვაშილავა.

მომხდარ ფაქტზე კომენტარი ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წარმომადგენელს, იურისტ გაგი მოსიაშვილს ვთხოვეთ: `უბნის ინსპექტორების მხრიდან პატრულირების ფაქტი, რა თქმა უნდა, ნებადართულია. ასევე, პოლიციელი ვალდებულია იბრძოლოს დანაშაულის წინააღმდეგ, მაგრამ ამ სახით, როგორითაც ის თქვენ მიერ მოყვანილ ფაქტებშია აღნიშნული, სრული უკანონობაა და ამის მიხვედრას იურისტი სულაც არ სჭირდება. პოლიციელის მიერ ძალადობა, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ზეწოლა კანონით ისჯება. თუკი ასეთი ფაქტები ფიქსირდება, შესაბამისი ზომები უნდა გატარდეს იმ პოლიციელების მიმართ, ვინც კანონს ასეთი ან სხვა ფორმით არღვევს. ამ ყველაფერს, სულ მცირე, პოლიციელის მხრიდან უფლებამოსილების გადამეტების კვალიფიკაცია შეიძლება მიეცეს და მისი აღმოფხვრა კანონის გათვალისწინებით უნდა მოხდეს”.

მუქარა კანონდარღვევაა და შესაბამისად, კანონით ისჯება. ვფიქრობთ, სტატიაში მოყვანილი კანონების გადაკითხვა და თავიანთი უფლება-მოვალეობების კარგად გახსენება პოლიციის თანამშრომლებს ძალიან სჭირდებათ, თორემ, მათი თქმის არ იყოს: ყოველთვის კი არ გაუმართლებთ.

P.შ. თუკი ახალგაზრდებს შემოდგომის გატარება გისოსებს მიღმა არ უნდათ, რამდენიმე მარტივი წესი უნდა დაიცვან:

“როჟა” უნდა გაასწრონ და ქუჩაში ისე იარონ, რათა სახლის მაგივრად პოლიციის შენობაში არ აღმოჩნდნენ.

ვინიცოობაა და “როჟის” გასწორება ვერ შეძლეს და ნარკოლოგიური შემოწმების ჩასატარებლად გააქანეს, მაშინ რაც უფრო ადრე ჩააბარებენ ანალიზს, მით უფრო მალე წავლენ სახლში.

თუკი განყოფილებაში მიყვანილთ, პოლიციელი ცუდ გუნებაზე დახვდათ _ ეუხეშა, დაემუქრა ან სულაც სცემა, უნდა მოითმინონ... თავისუფლება ხომ სულზე ტკბილია!

ქრისტინე ქაჯაია

Saturday, October 24, 2009

თავისუფალი სიტყვის ჟურნალისტს ემუქრებიან

გაზეთ "თავისუფალი სიტყვის"
გ ა ნ ც ხ ა დ ე ბ ა

2009 წლის 15 ოქტომბერს 21 საათისთვის, ჩვენი ზუგდიდელი კორესპონდენტის, პაატა ლაგვილავას პირად მობილურ ტელეფონზე უცნობმა პიროვნებამ დაფარული ნომრიდან დაახლოებით 10-ჯერ დარეკა. ერთ-ერთი დარეკვის შემდეგ უცნობმა ჟურნალისტს მუქარის ტონით უცენზურო სიტყვებით მიმართა და ასევე უთხრა ...... შენ რეებს წერ ბიჭო, იცოდე ვისზე წერ, თორემ...''ჟურნალისტმა ტელეფონის ჩამწერი ჩართო, მაგრამ ამ დროს უცნობმა ტელეფონი გათიშა.

უცნობი პირის მიმართვები აშკარად მუქარის შემცველი იყო, შინაარსიდან იკვეთება, რომ უცნობი ითხოვდა პაატა ლაგვილავას შეეწყვიტა სტატიების წერა. მართალია, მან არ დაასრულა წინადადება, მაგრამ თვალნათლივ ჩანს, რომ აპირებდა მის დაშინებას. ამ ვარაუდს ამყარებს ისიც, რომ ამ საუბრის შემდეგ კიდევ მრავალჯერ დაუკავშირდა უცნობი პიროვნება პაატა ლაგვილავას და კვლავ უხეშად მიმართა.

პაატა ლაგვილავას მწვავე სტატიები აქვს გამოქვეყნებული სხვადასხვა თანამდებობის პირებზე.ეს სატელეფონო ზარი განხორციელდა ზუსტად იმ დღეს, როცა გაზეთის ახალი ნომერი გამოვიდა, რომელშიც ჟურნალისტი წერდა ზუგდიდის გამგებლის, ალექსანდრე ქობალიას მიერ საჯარო ინფორმაციის გაუცემლობაზე. ჟურნალისტი მას ზუგდიდში გამართულ ბუბა კიკაბიძის კონცერტისთვის ბიუჯეტიდან დახარჯული თანხის შესახებ ინფორმაციის მოწოდებას თხოვდა, ამის თაობაზე მას განცხადება გამგეობაში 11 დღით ადრე ჰქონდა შეტანილი. გამგებელმა ჟურნალისტს პასუხად უთხრა: _ `სადაური ხარ, ხომ ზუგდიდელი? რაში გაინტერტესებს რამდენი დაიხარჯა, ჯიბეში ხომ არ წამიღია, რას დაეძებ, რა გინდა გამაგებინე!~ მას შემდეგ, რაც პაატა ლაგვილავამ მას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლება შეახსენა და კანონის დაცვისკენ მოუწოდა, გამგებელმა უპასუხა: _`არ მაინტერესებს, კოდექსებით ნუ მელაპარაკები!~ და ტელეფონი გაუთიშა. მუქარის ზარი სწორედ ამ ფაქტის გაშუქების მერე განხორციელდა.

ჩვენი გაზეთი მომავალშიც აპირებს სტატიების გამოქვეყნებას. მომხდარი ფაქტი არა მხოლოდ პაატა ლაგვილავაზე მოქმედებს უარყოფითად, არამედ გაზეთის ჟურნალისტებს გაგვიჩდა შიში იმისა, რომ თუკი გავაგრძელებთ ჟურნალისტურ საქმიანობას უკანონო გზებით მოახდენენ ჩვენი უფლებების შეზღუდვას.


ზემოაღნიშნული ფაქტს მივიჩნევთ ჟურნალისტისათვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლად (ს.ს.კ-ის 154-ე მუხლი) და მუქარად (ს.ს.კ-ს 151-ე მუხლი).

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მივმართავთ საქართველოს გენერალურ პროკურატურას საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 261-ე, 263-ე, 270-ე, მუხლების თანახმად აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით დაიწყოს წინასწარი გამოძიება.

მივმართავთ ასევე სახალხო დამცველს და ყველა უფლებათადამცველ ორგანიზაციას და ვითხოვთ შესაბამის რეაგირებას.

„თავისუფალი სიტყვის“ რედაქცია
17.10.2009

ლოთის დაბრუნება ლოთი ქობალია - ”არჩვენებში მონაწილეობას მივიღებ, რატომაც არა?!''

გაზაფხულისთვის დაგეგმილი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის პოლიტაქტიურობა უკვე დაიწყო. ცნობილია, რომ ოპოზიციური პარტიებიდან არჩევნებში მონაწილეობას ”ქრისტიან-დემოკრატები," ”ეროვნულ დემოკრატები," ”ალიანსი საქართველოსათვის" და ნოღაიდელის ”სამართლიანი საქართველოსათვის" მიიღებენ. სხვა პოლიტ-სუბიექტებს თავიანთი საარჩევნო პროგრამისა და მიზნების შესახებ ზუგდიდში ჯერჯერობით ხმამაღლა არ განუცხადებიათ.

ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ზურაბ ნოღაიდელის ახლადჩამოყალიბებულმა პარტიამ თვითმმართველობის არჩევნებისთვის ბრძოლა სამეგრელოში უკვე დაიწყო. პარტიის რეგიონული ოფისი, 5 ოქტომბერს, ზუგდიდში კონსტანტინე გამსახურდიას #45-ში გაიხსნა. ”მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსათვის" სამეგრლოს ოფისს, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას თანამებრძოლი ვახტანგ (ლოთი) ქობალია უხელმძღვანელებს, ქობალია ზურაბ ნოღაიდელის პარტიის გამგეობის წევრიცაა.

ლოთი ქობალია ”ჰელსინკის კავშირის" წევრი, ეროვნული გვარდიის სამმართველოს უფროსი და შეიარაღებული ძალების ყოფილი სარდალია. ზვიად გამსახურდიას საქართველოდან განდევნის შემდეგ, ქობალიამ თავი უკრაინას შეაფარა. ლოთი ქობალიას სახელს 90-იან წლებში, სამოქალაქო ომის დროს, არაერთი გახმაურებული კრიმინალური ისტორია უკავშირდება. მათ შორის, 1993 წლის ოქტომბერში ჟურნალისტ დავით ბოლქვაძის მკვლელობა. ლოთი ქობალია ედუარდ შევარდნაძის პრეზიდენტობის დროს, 1994 წელს, უკრაინაში დააკავეს. მას ბრალად სამშობლოს ღალატი, სახელმწიფო ქონების დიდი ოდენობით გაფლანგვისთვის და ჟურნალისტ დათო ბოლქვაძის მკვლელობა ედებოდა, რის გამოც 1996 წელს ლოთი ქობალიას სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, თუმცა რამდენიმე თვეში, საქართველოს კანონმდებლობით სიკვდილით დასჯა აიკრძალა, განსასჯელს კი განაჩენი 20-წლიანი პატიმრობით შეეცვალა, 2004 წლის 9 მაისს კი მიხეილ სააკაშვილის ბრძანებულების საფუძველზე გაანთავისუფლეს.

ლოთი ქობალია ამჟამად 59 წლისაა და ზუგდიდის რაიონის სოფელ ოდიშში ცხოვრობს. ის ცნობილი დისიდენტის, ინდიკო ქობალიას ძმაა. ლოთი ქობალიას უმაღლესი განათლება არა აქვს, ის საბჭოთა პერიოდში დროს პურის მანქანის მძღოლი იყო და ზუგდიდის სოფლებს პურით ამარაგებდა. ქობალიას პოლიტიკოსისთვის დამახასიათებელი თვისებები ნაკლებად აქვს, თუმცა მიუხედავად ამისა, ზურაბ ნოღაიდელმა არჩევანი ლოთი ქობალიაზე გააკეთა, რომლის მიზანიც ძნელი გამოსაცნობი არ არის. ქობალია ზვიადისტების ნაწილში განსაკუთრებული პატივით და პოპულარობით სარგებლობს. ის ნოღაიდელს საარჩევნოდ საკმაოდ დიდი რაოდენობის მხარდამჭერებს შემატებს.

თუ რამ გამოიწვია ლოთი ქობალიას პოლიტიკური რეინკარნაცია და რა გეგმები აქვს ყოფილ პატიმარს, ამ თემით `თავისუფალი სიტყვა" ლოთი ქობალიას ესაუბრა:

- ბატონო ლოთი, რამ გამოიწვია თქვენი პოლიტიკური გააქტიურება?

- მინდა ქვეყანაში სუფევდეს სამართლიანობა და ეს არის ჩვენი დევიზიც ”მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსათვის." ჩვენი და ბატონი ნოღაიდელის აზრები დაემთხვა ერთმანეთს და ერთად ვიბრძოლებთ სამართლიანი საქართველოსთვის. პრეზიდენტმა ეკლესიაში დადო ფიცი და ხელი მოაწერა, რომ სამართალს აღადგენდა, მაგრამ ეს დოკუმენტი მხოლოდ ქაღალდზე დარჩა.

- შემოთავაზება ვისგან მოდიოდა, ნოღაიდელი დაგიკავშირდათ?

- ჩემი სიმპატიები, ნოღაიდელის მხარეს არის. მე ვერ ვითანამშრომელებდი იმ ხალხთან ვინც საქართველოს წინააღმდეგ იბრძოდნენ. ტელევიზიით ამბობენ, რომ თურმე რაღაც შელახული იმიჯი მქონდა, მე არ ვიცი რატომ. ალბათ ეს თბილისური სეპარატიზმის გავლენაა, რაც აუცილებლად უნდა მოისპოს, სანამ საქართველო გაუნადგურებია ამ თბილისურ სეპარატიზმს.

- რა სამოქმედო გეგმა გაქვთ რეგიონში?

- ჩვენ გვაქვს ავტორიტეტი ხალხში, რაც საბოლოოდ აისახება გამოკითხვებსა და არჩევნებში. ჩვენი მთავარი მიზანია ნიჭიერი ახალგაზრდობის წარმოჩენა და მათი შესაძლებლობების გამოყენება. ჩვენ არ გვაწყობს არც პროამერიკულობა და არც პრო-რუსულობა, ჩვენ ვართ ქართველები და ჩვენი თავი ჩვენვე უნდა გვეკუთვნოდეს.

- ხომ არ აპირებთ თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობის მიღებას?

- ყველაფერი უნდა ხდებოდეს არჩევით, თუ ხალხმა დაგვიჭირა მხარი ჩვენ მივაღწევთ სამართლიანი საქართველოს შექმნას. არჩევნებში მონაწილეობა არ გადამიწყვეტია, მაგრამ არც მონაწილეობის მიღებას გამოვრიცხავ, რატომაც არა?!

- ნოღაიდელს აქვს საკმაოდ დიდი კაპიტალი, რომელიც მან ხელისუფლებაში ყოფნის დროს მოიპოვა. თუმცა, ჯერჯერობით, შერჩა, რასაც ვერ ვიტყვით, მაგალითად ბურჯანაძეზე. ამავე დროს ნოღაიდელი თავის განცხადებებში არის საკმაოდ მოზომილი და ლოიალური. ხომ არ ფიქრობთ, რომ ხელისუფლების სატელიტ პარტიაში ხართ?

- ზურაბ ნოღაიდელს არა აქვს არც რუსული, არც ამერიკული და არც სოროსის ფული. რადგან მან ამხელა ფული იშოვნა, ეს ამტკიცებს, რომ ის ჭკვიანი კაცია და თუ ამ ფულს დახარჯავს საქართველოს კეთილდღეობისთვის, ამას რა ჯობია. მის ბიოგრაფიას რომ გადავხედე, ნამდვილად დაიმსახურა ჩემი მოწონება.



პაატა ლაგვილავა
09.10.2009

მსხილაძეს 30 წელი მიუსაჯეს

ფოთის წყალსადენის ყოფილი უფროსის, ვლადიმერ მსხილაძის მიმართ პროკურატურის მიერ წაყენებული ბრალდებები ჯამურად 56-წლიან პატიმრობას ითვალისწინებდა, სასამართლომ მას 30 წელი მიუსაჯა. მსხილაძემ გამოძიებასთან არ ითანამშრომლა, ჩნდება ეჭვი, რომ მან ვიღაცას ხელი დააფარა.

რა ედება ბრალად წყალსადენის ყოფილ უფროსს?

ვლადიმერ მსხილაძე შპს "ფოთის წყალკანალის~უფროსად 1997 წელს დაინიშნა. ის ყველა პერიოდის ხელისუფალთან პოულობდა საერთო ენას და ყოველთვის ხელშეუხებლად მიიჩნეოდა. პირველი უთანხმოება მას 2005 წელს, ფოთის მაშინდელ მერთან, ვახტანგ ალანიასთან მოუვიდა. ალანია მაშინ მსხილაძის გადაყენებასა და პასუხისგებაში მიცემას მოითხოვდა, მისი თქმით, იმ დარღვევების გამო, რაც მან წლების მანძილზე ჩაიდინა. თუმცა, ალანიამ მსხილაძის თანამდებობიდან გადაყენება ვერ მოასწრო, ის მალე თავადვე დააკავეს.

მას შემდეგ მსხილაძემ სრული ხელშეუხებლობა მოიპოვა. ის ყოველი არჩევნების დროს ყველაზე პრობლემური - #1 საარჩევნო უბანს ხელმძღვანელობდა და ერთგულებაც მუდამ უფასდებოდა.

თუმცა, მიმდინარე წლის, 9 ივლისს, სამხარეო პროკურატურამ შპს `ფოთის წყალკანალის~ უფროსი, ვლადიმერ მსხილაძე დააკავა.

მას ბრალად 2002-2008წწ წყალსაკანალიზაციო სისტემის სარემონტო სამუშაოებისას ყალბი დოკუმენტებით, 477ათასი ლარის და მის მფლობელობაში არსებული, შპს “ქემაილის” მიერ ხობში ნაპირგამაგრებითი სამუშაოებიდან და სენაკში წყალსადენის შიდა ქსელის სამუშაოების ხელოვნურად გაზრდითა და ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით 1. 915. 454 ლარის მითვისება ედებოდა.

ფოთის წყალსადენი სარემონტო-სარეაბილიტაციო სამუშაოებს წლების მანძილზე უკვეთავდა აღნიშნულ შპს-ს, რომლის ფაქტობრივ მფლობელად პროკურატურა თავად მსხილაძეს ასახელებს.

სახელმწიფო თანხების არამიზნობრივად გამოყენება და მითვისება-გაფლანგვა პროკურატურის მტკიცებით, წლების მანძილზე გრძელდებოდა. გარკვეული პერიოდულობით წყალსადენის შემოწმებისას, ეს რამდენიმეწლიანი დარღვევა მაკონტროლებლებს მანამდე რატომღაც არც ერთხელ არ აღმოუჩენიათ, ამიტომაც სამსახურის უფროსის მიმართ პროკურატურის ამჟამინდელმა დაინტერესებამ, ბევრი ეჭვი გააჩინა.

პროკურატურა საპროცესო შეთანხმებაზე არ დათანხმდა

მსხილაძის საქმეზე სასამართლო სხდომა სულ 4-ჯერ ჩატარდა. ბოლოს წინა სხდომაზე მისი ადვოკატი საპროცესო გარიგებას ითხოვდა, თუმცა, სასამართლო პროცესზე, დაცვის მხარის მიერ დაყენებულ შუამდგომლობაზე მას თავდაპირველად, სამხარეო პროკურორის, როლანდ ახალაიას სამეგრელოში არყოფნის გამო ვერ უპასუხეს. მოგვიანებით კი, როგორც გაირკვა, დედაქალაქიდან დაბრუნებულმა ახალაიამ საპროცესო გარიგებაზე უარი განაცხადა.

მისი დაკავების დღიდან პროკურატურა თანამზრახველთა გამოვლენაზე მუშაობდა, მაგრამ როგორც სასამართლო პროცესზე თავად პროკურორმა განაცხადა, მსხილაძემ პროკურატურასთან არ ითანამშრომლა.

თავად მსხილაძე ბოლო სასამართლო პროცესზე საკმაოდ მშვიდად გამოიყურებოდა, ხშირად იცინოდა კიდეც. მის ამ არაადეკვეტურ საქციელს სასამართლო პროცესზე დამსწრენი იმით ხსნიდნენ, რომ ეს 30-წლიანი პატიმრობა მისთვის ყველაზე საუკეთესო დასასრული იყო იმასთან შედარებით, რაც შესაძლოა მას თანამზრახველის დასახელების შემთხვევაში მოელოდა.

მსხილაძის დაჭერით პროკურატურამ გოროზია გააფრთხილა?

ვინაიდან პროკურატურის მიერ წაყენებული ბრალდებები ტენდერით მოპოვებული თანხების გაფლანგვას ეხება, თავიდანვე გაჩნდა ეჭვი, რომ როლანდ ახალაიას უწყება მსხილაძის დაკავებით, სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორზე, ზაზა გოროზიაზე გასვლას ცდილობდა. სიახლე არაა ის ფაქტი, რომ ზაზა გოროზიას გარეშე სამეგრელოში არათუ ტენდერები ტარდება, არამედ ფასადებისთვის საღებავის ფერიც არ ირჩევა. სიახლე არც ისაა, რომ გოროზიასა და ახალაიას შორის გავლენათა სფეროების გადანაწილების გამო, კარგა ხანია, დაძაბული ურთიერთობაა. გოროზია-ახალაიას დაპირისპირებაზე ის ფაქტიც მიუთითებს, რომ სწორედ იმ თანხის ხარჯვის კანონიერებით დაინტერესდა პროკურატურა და ის თანხა გახდა სადავო, რომლის გაკონტროლების ბერკეტი რეგიონში გუბერნატორს გააჩნდა.

ფოთში დარეგისტრირებული ფირმა სამეგრელოს სხვადასხვა რაიონებსა და სოფლებში - სენაკში, ხორგასა და ხობში, ტენდერებს იოლად იგებდა, ეს საეჭვოა, რადგან მსხილაძის შპს ნაპირგამაგრებით სამუშაოებზე სპეციალიზებული სულაც არ იყო, რაც გავლენიანი მფარველის არსებობაზე თავისთავად მიუთითებს.

ძნელად დასაჯერებელია, რომ წლების მანძილზე მსხილაძე მთელ სამეგრელოში ტენდერებს დამოუკიდებლად იგებდა და სოლიდურ თანხებსაც ყველასგან შეუმჩნევლად ითვისებდა. თუმცა, საფიქრებელია, რომ მსხილაძე ვიღაცის დაუხმარებლად წლების მანძილზე მილიონების მითვისებას ვერ შეძლებდა. თუკი ხელისუფლების სურვილია, 20 ლარზე დაიჭერს ადამიანს და უცებ იმის აღმოჩენა, რომ მსხილაძე ამდენი წელი იპარავდა, თანაც მარტო, ძნელი დასაჯერებელი ხდება. მიუხედავად ამისა, სასამართლოზე არც სატენდერო კომისიის წევრები დაუკითხავთ.
გამოდის, რომ მხოლოდ ერთ ადამიანს აგებინებენ პასუხს იმ ტიპის დანაშაულზე, რომელიც მსხილაძეს ძალიანაც რომ მოენდომებინა, მარტო ვერ ჩაიდენდა.

აშკარაა, რომ გუბერნატორის მიერ უშუალოდ კონტროლირებად ტენდერებში გამარჯვება და სოლიდური თანხის მოპოვება მთლად შემთხვევითი ვერ იქნებოდა, მით უმეტეს მაშინ, როცა არსებობს ფაქტები, როცა გოროზია პირდაპირ ერევა ტენდერების მიმდინარეობაში. თავად გოროზია მართალია ტენდერებთან კავშირს უარყოფს და ერთ-ერთი ტენდერის ჩაშლასთან მისი კავშირის შესახებ ამგვარად გვპასუხობს: როგორ გგონიათ, ტენდერის ჩაშლა რომ განმეზრახა, ვერ ჩავაშლევინებდიო? - რაც იმას ნიშნავს, რომ გუბერნატორი ადგილობრივ ხელისუფლებაზე თავის განუსაზღვრელ გავლენას არც უარყოფს.

თუმცა, არსებობს ვარაუდი, ტენდერებს, რომელსაც სამეგრელოში გოროზია აკონტროლებდა, მსხილაძის დაპატიმრების შემდეგ ერთპიროვნულად ვეღარ გააკონტროლებს.
მსხილაძის დაკავებისას, ჩვენ ვწერდით იმის შესახებ, რომ ამით ახალაიამ გოროზია `მუდმივ ქიშზე დაიჭირა~და რეგიონში სრული ძალაუფლება მოიპოვა.

მსხილაძემ შვილი გადაარჩინა?

მსხილაძის დაკავებისას ჩვენ ასევე გამოვთქვამდით ვარაუდს იმის შესახებ, რომ დაკავებული პროკურატურასთან არ ითანამშრომლებდა. ამის მიზეზად კი მისი მფარველი მაღალჩინოსნის ძალაუფლებასა და გავლენას ვასახელებდით, რომლის გარეშეც მსხილაძე ვერც მილიონიან ტენდერებს მოიგებდა და რომლის თანხმობის გარეშეც ის სიტყვასაც ვეღარ დაძრავს მანამ, სანამ ეს ადამიანი გავლენიანია და შეუძლია ზიანი მიაყენოს მას და მის ოჯახს. ამიტომაც მსხილაძე ჯერჯერობით დუმილს ამჯობინებს.
ბოლო სასამართლო პროცესზე დამსწრენი სწორედ ამ დუმილის მიზეზებთან დაკავშირებით, პირად საუბრებში აცხადებდნენ, რომ მსხილაძემ შვილისთვის გაწირა თავი. მათი თქმით, მას ზეწოლა ჰქონდა, როგორც პროკურატურისგან, ასევე იმისგან, ვინც არ უნდა "ჩაეშვა". პროკურატურა მისგან თანამზრახველის დასახელებას მოითხოვდა, ხოლო მისი "კრიშა" გარედან უთვლიდა, რომ თუ არ გინდა შენი შვილი ჩაჯდეს ციხეში, ჯობს შენ ჩაჯდეო. მსხილაძემაც მეორე ვარიანტი აირჩია. კითხვაზე, თუ როგორ იყო შესაძლებელი, მისი შვილის ციხეში ჩასმა, ჩემმა რესპოდენტმა დამცინავად მიპასუხა: - თორემ გაუჭირდებათ? რომ გაასაღონ გაგიკვირდება, ესენი ხომ ყველაფერზე წამსვლელები არიანო. ამ ადამიანისგან განსხვავებით, მისი ოჯახის წევრები - მეუღლე და ვაჟიშვილი, უარყოფენ რაიმე სახის ზეწოლას ვინმეს მხრიდან და მსხილაძის ყოველგვარ კონტაქტს რომელიმე თანამდებობის პირთან. - “შეიძლება დაშვებულმა შეცდომამ კანონდარღვევა გამოიწვია, მაგრამ ეს არ იყო ვინმესთან შეთანხმებულად გაკეთებული“,_აცხადებს შვილი, მიხეილ მსხილაძე. ის ასევე უარყოფს გავრცელებულ ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ ვლადიმერ მსხილაძეს იზოლატორში ყოფნისას თვითმკვლელობის მცდელობა ჰქონდა: "რა სისულელეა, პირველად თქვენგან მესმის," - ამბობს ის. ჟურნალისტების მიმართ აგრესიით გამოირჩევა და საერთოდ არ სურს ამ თემაზე საუბარი, რადგან მიიჩნევს, რომ ეს მამამისის პირადი საქმეა, თუმცა საქმე რომ არ შეეხებოდეს სახელმწიფოს თანხებს, იმ შემთხვევაში ჩაითვლებოდა ეს მსხილაძის და მისი ოჯახის პირად საქმედ.

რაც შეეხება, თვითმკვლელობის მცდელობის შესახებ გავრცელებულ ინფორმაციას, მსხილაძის ერთ-ერთი ყოფილი თანამშრომელი ჩვენთან საუბარში გამოთქვამს ეჭვს, რომ ციხეში მსხილაძის სიცოცხლე საფრთხეშია და ყველაფერი შესაძლოა თვითმკვლელობის ინსცენირებით დასრულდეს.



ელისო ჯანაშია
07.10.2009